Οι γειτονιές του κόσμου του Γιάννη Ρίτσου που γράφτηκε κατά τη διάρκεια της εξορίας του ποιητή στη Μακρόνησο και στον Αη Στράτη, παρουσιάζεται και πάλι στο Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Η κατοχή, η αντίσταση, η απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά και ο εμφύλιος είναι τα ζητήματα που πραγματεύεται το συγκλονιστικό έργο. Ζητήματα που καθορίζουν τη μοίρα του λαού μας ακόμα και σήμερα. Η Ξένια Αλεξίου μας μίλησε για την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου και για τον τρόπο που δούλεψε για την παράσταση, αλλά και για το σημείο που συναντιέται η ποίηση των λέξεων με την ποίηση των σωμάτων.

Πως είναι η επιστροφή στην παράστασή σας σε μία τόσο ιδιαίτερη περίοδο όπως αυτή που διανύουμε;

Θα μπορούσα να μιλήσω για την ανασφάλεια που νιώθει ο καθένας που συνεχίζει να παλεύει στο χώρο του θεάτρου υπό αυτές τις συνθήκες, για τη λέξη “μούδιασμα” που όλο και συχνότερα ακούω από συναδέλφους, αλλά προτιμώ να μιλήσω για την ανυπομονησία και την έξαψη που με διακατέχει, την εμπιστοσύνη που έχω σ’ αυτό το κείμενο και την βαθιά πεποίθηση ότι ειδικά τώρα, μ’έναν νέο πόλεμο να μαίνεται, θα αποκαλυφθεί ακόμη περισσότερο μέσα μας η σημαντικότητά του. Περιμένω ρίγη καινούρια, απρόσδόκητα, εικόνες καθαρότερες και ανταλλαγές βαθύτερες.

Πως δουλέψατε για την παράστασή σας; Που συναντά ο ποιητικός λόγος τον θεατρικό;

Η συνάντηση συμβαίνει πάνω στο σώμα, κάθε λέξη, κάθε συναίσθημα, κάθε βλέμμα προκύπτει από τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα μας. Η σύνδεση με το κείμενο προυποθέτει τη μεταφορά σου, σώμα και πνεύμα – ολόκληρου, στις συνθήκες που εξιστορεί το ποίημα, γίνεσαι το έμψυχο υλικό  της αφήγησης. Έμπνευση είναι η ίδια η Ιστορία, τα γεγονότα, οι αφηγήσεις πραγματικών ανθρώπων τις εποχής, φωτογραφίες, μουσικές, ιστορικά και πολιτικά κείμενα, η φαντασία σου, αλλά στο τέλος όλα μεταγράφονται πάνω στο σώμα του ηθοποιού.

Ποιες νέες σκέψεις κάνατε μέσα από αυτή τη δουλειά; Ποιο ήταν το προσωπικό σας κέρδος;

Η παράσταση αυτή κατάλαβα ότι ζητάει από μένα θάρρος απεριόριστο, να ανεβαίνω στη σκηνή απόλυτα καθαρή και ανοιχτή, πλήρως διάφανη. Αυτό είναι κάτι που με απασχολεί πάντα, σε όλες τις δουλειές μου. Η διαφορά τώρα είναι ότι γυρνώντας στα βασικά, στην αφήγηση μιας ιστορίας, η σχέση με το κοινό αλλάζει, είναι αμεσότερη, όλα τώρα φαίνονται περισσότερο από ποτέ. Μετά την παράσταση νιώθω ότι οι θεατές έχουν μάθει πολλά για μένα προσωπικά, τι άνθρωπος είμαι, ποια είμαι. Αυτό για μία ηθοποιό είναι πολύ μεγάλο μάθημα, αυτό το θέατρο θέλω να κάνω, αυτήν την αλήθεια θέλω να εξελίξω.

Τι σας συγκινεί στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου;

Είναι ποιητής που δεν αγγίζει μόνο την ψυχή, ενεργοποιεί και το μυαλό. Η ποίησή του είναι πολυδιάστατη, πολύπλοκη, αιωρείται αλλά πατάει και πολύ γερά στη γη, παντελώς ανθρώπινη δηλαδή. Αγγίζει τόσο το ασυνείδητο όσο και το συνειδητό σου. Απευθύνεται σε όλους, δεν γράφει για μια ελίτ διανοούμενων, γράφει για το λαό.

Πως μας καθορίζει η ιστορία του τόπου μας; Μπορούμε να διδαχτούμε μέσα από αυτή;

Πρέπει να διδαχτούμε απ’αυτήν… γιατί αυτή επαναλαμβάνεται και εμείς δεν μαθαίνουμε από τα λάθη του παρελθόντος, ξεχνάμε γρήγορα και ξαναπέφτουμε στις ίδιες παγίδες. Φαύλος κύκλος. Λείπει η ταξική συνείδηση, κουκουλώνεται από την εθνική συνείδηση που μας τυφλώνει και έτσι δεν καταφέρνουμε ποτέ σαν κοινωνία να αντιληφθούμε σε ποια μεριά στεκόμαστε.

Είστε αισιόδοξη για το μέλλον; Τι σας δίνει δύναμη και πίστη για τη συνέχεια;

Η αισιοδοξία μου βάλλεται σοβαρά τα τελευταία χρόνια. Άλλωστε, ρεαλιστικά, είμαστε σε επικίνδυνη στροφή της Ιστορίας. Επιπρόσθετα, έχουμε λάθη χρόνων που ξεβράζονται στο σήμερα, μια κλιματική και ενεργειακή κρίση, και ένα παντελώς αβέβαιο αύριο, και εδώ το αύριο δεν είναι μια μεταφορική έννοια. Δύναμη εγώ αντλώ από τους όμορφους, φωτεινούς ανθρώπους που έχω γύρω μου, που παλεύουν κάθε μέρα, κάθε στιγμή, να κερδίσουν λίγο χώρο σε αυτήν την κοινωνία, όχι μόνο για τους ίδιους, αλλά κυρίως για τους άλλους. Πιστεύω σ αυτούς τους ανθρώπους, που εμπλέκονται, που νοιάζονται έμπρακτα. Το χειρότερο φαινόμενο που παρατηρώ είναι η κανονικοποίηση της βαρβαρότητας, να γίνονται αίσχη και όχι μόνο να μην υπάρχει αντίδραση αλλά να βρίσκουν και υποστηρικτές. Οπότε, συνοψίζοντας, θα πω ότι η αισιοδοξία αυτή τη στιγμή θεωρώ ότι είναι αποκύημα της φαντασίας ή κάποια μεταφυσικού τύπου αναζήτηση.

Οι γειτονιές του κόσμου σε διασκευή και σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου στο Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής

Συντελεστές:

Διασκευή – Σκηνοθεσία: Νάντια Δαλκυριάδου

Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Παναγιωτακοπούλου

Επιμέλεια κίνησης: Μαρίνα Μαυρογένη

Μουσική επιμέλεια: Έφη Ψιαχούλια, Έλσα Στουρνάρα

Φωτογραφίες – Βίντεο: Αγάπη Καλογιάννη, Νίκος Μπίμπιζας

Φωτισμοί: Γιώργος Ψυχράμης

Σχεδιασμός αφίσας: Στέφανος Μιχαηλίδης

Ηθοποιοί:

Ξένια Αλεξίου

Λάζαρος Βαρτάνης

Στέφανος Παπατρέχας

Δημήτρης Χατζημιχαηλίδης

Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Έρη Ρίτσου

Info:

Τοποθεσία: Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής, Αγ. Όρους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115, Βοτανικός

Ημερομηνία: Πρεμιέρα: Κυριακή 6 Μαρτίου, στις 20.00. Παραστάσεις: Κυριακή, στις 20.00. Μέχρι 17/04/22. Διάρκεια: 90 λεπτά

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6944189698