Ειρήνη Φαναριώτη / Το θέατρο ως διάλογος σε πραγματικό χρόνο

Η Ειρήνη Φαναριώτη εγακινιάζει τον νέο χώρο ADELPHI με τη νέα της παράσταση με τίτλο MITeRA, που ολοκληρώνει την τριλογία Γυναίκες στην Κορυφή του Κόσμου μαζί με τον μονόλογο Nina / where are you my de@r? και την τραγικωμωδία Στην κορυφή του κόσμου, εκεί να με πας. Για μία ακόμη φορά στο επίκεντρο του έργου της δημιουργού βρίσκεται η γυναίκα, αυτή τη φορά με τον ρόλο της μητέρας. Η Ειρήνη Φαναριώτη ερευνά αυτόν τον ρόλο τόσο ως κόρη όσο και ως μέλλουσα μητέρα και με γενναιότητα μοιράζεται σκέψεις, εμπειρίες και γνώσεις, ανοίγοντας ένα διάλογο με τους θεατές γύρω από ένα θέμα που μέχρι αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζεται συχνά με μυστικοπάθεια και αιδώ. Μας μίλησε για την μήτρα και τη μητρότητα, την σχέση τους και τον κοινωνικό της αντίκτυπο. Για την εποχή μας και πως μας βρίσκει απέναντι στα θεμελιώδη αυτά ζητήματα. Για την προσωπική της διαδρομή από και προς τη νέα της παράσταση που μοιράζεται με θάρρος μαζί μας.
Η εμπειρία της μητρότητας είναι κοινή ή μοναδική;
Η εμπειρία της μητρότητας όπως κάθε σωματική και ψυχική εμπειρία είναι εξαιρετικά μοναδική. Μια πολύ προσωπική, εξατομικευμένη εμπειρία που περνά από πάρα πολλά στάδια. Τίποτα το κοινό πέρα από τη λέξη που περικλύει μέσα της την κάθε εμπειρία.
Είναι η δικιά μας γενιά -και οι μετέπειτα- πιο συνειδητοποιημένη απέναντι στο ζήτημα της μητρότητας εν γένει;
Δεν ξέρω αν είναι πιο συνειδητοποιημένη γενικά. Ξέρω πως είναι σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό τουλάχιστον από την προηγούμενη. Ξέρω ότι είναι η πρώτη γενιά που άρθρωσε ανάστημα μπροστά στο δεδομένο του είσαι γυναίκα, θα γίνεις μάνα. Είναι η πρώτη γενιά που έφερε στο τραπέζι την συζήτηση του με τι χρήματα θα κάνω ή θα μεγαλώσω ένα
παιδί όταν με τα βίας μπορώ να ζήσω τον εαυτό μου. Είναι η πρώτη γενιά γυναικών που είπε my body, my rules, με την επόμενη να το φωνάζει. Θεωρώ πως η γενιά μας ήταν αυτή που είδε την πραγματικότητα με καθαρό βλέμμα. Άλλες την αγνόησαν και έκαναν αυτό που έκαναν και οι μητέρες τους, άλλες προσπάθησαν να το αλλάξουν αλλά κουράστηκαν κι άλλες το κοιτάζουν ακόμη κατάματα. Δεν έχει καμία σημασία. Σημασία έχει πως η αρχή έγινε. Η γυναίκα έρχεται όλο και πιο κοντά στην εσωτερική της φωνή κι αυτό είναι μια αναπόφευκτη εξέλιξη πια.

Μπορεί αυτό ζήτημα να αντιμετωπιστεί με «χαλαρότητα» ή έχει όντως τόσο βαρύνουσα σημασία για την ζωή όλων των γυναικών, δεδομένου ότι πολλές αγωνίες προκύπτουν από τις κοινωνικές επιταγές ετών;
Κατά την δική μου άποψη που απορρέει από την εμπειρία μου όχι μόνο σε αυτό το θέμα αλλά και σε άλλα άσχετα από αυτό θέματα που αφορούν τη ζωή, τίποτα δεν μπορεί να είναι μόνο χαλαρό ή μόνο βαρύ ή τραγικό. Ακόμη και οι πιο τραγικές καταστάσεις στη ζωή μας έχουν χιούμορ, χαλαρότητα, ηρεμία. Έτσι και σε αυτή την εμπειρία υπάρχουν στιγμές χαλαρότητας και μάλιστα πολλές. Δεν ξεκινάς να γίνεις γονιός στην τσίτα και σε καμία περίπτωση δεν στηρίζω και δεν αναπαράγω την
άποψη πως έχουμε άγχος και γι’αυτό δεν τα καταφέρνουμε, γιατί υπάρχει πολύ αυτό το πατρονάρισμα εκεί έξω. Οι γνωστοί ειδικοί που λένε ‘να μην αγχώνεσαι, να είσαι χαλαρή. Χωρίς να τους έχεις πει εσύ κάτι έτσι; Απλώς θεωρούν πως έχεις άγχος. Όχι αγάπη δεν έχω άγχος. Έχω προσμονή; Ναι έχω. Έχω καρδιοχτύπι; Ναι, επίσης. Έχω ανυπομονησία, χαρά. Και μπορεί να έχω και αγωνία. Μπορεί να έχω και στρες σε σημεία. Μπορεί να αγχώνομαι πως θα πληρώσω άλλη μια διέγερση ή άλλη μια εμβρυομεταφορά. Μπορεί να με προβληματίζει τι θα πω στη δουλειά που θα πρέπει να λείψω πάλι για κάποιες ώρες ή
κάποια ημέρα και δεν θέλω να πω το λόγο. Μπορεί να αγχώνομαι πως θα κάνω την ένεση την συγκεκριμένη ώρα μέσα στην τουαλέτα της εταιρίας ενώ έχουν βάλει meeting την ίδια ώρα. Ναι αυτά είναι πραγματικά άγχη που μπορεί να περνάει μια γυναίκα σε αυτή τη διαδικασία. Αλλά δεν είναι μόνο αυτά τα συναισθήματα. Είναι ο φόβος, το να νιώθει ανεπαρκής. Ειδικά μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια .Υπάρχει θλίψη, υπάρχει πένθος. Και δεν υπάρχει ούτε χρόνος ούτε χώρος να το βιώσεις ούτε μέριμνα. Μετά είναι οι ορμόνες, το σώμα σου βαραίνει, φουσκώνει χωρίς να είσαι έγκυος. Ύστερα τα κοινωνικά πρότυπα, η πίεση από το περιβάλλον. Είναι το ότι τελικά δε θέλω να κάνω παιδί και πως θα το ανακοινώσω στους δικούς μου που έχουν επενδύσει στο σώμα μου. Μπορώ να μιλώ με τις ώρες για τα άπειρα συναισθήματα αυτής της περιόδου.
Η μητρότητα είναι κάτι προσωπικό ολοκληρωτικά ή αφορά ένα ζευγάρι εξίσου -όταν συμβαίνει σε τέτοιο πλαίσιο-;
Δεν μπορεί να είναι μόνο προσωπικό, προφανώς αφορά και το ζευγάρι. Εξίσου δεν μπορώ να το πω γιατί δεν είναι κάτι να το βάλουμε στο ζύγι. Ο καθένας και η καθεμία το βιώνει στο βαθμό που του / της επιτρέπει το σώμα και η συναισθηματική εμπλοκή με το γεγονός. Για τους άντρες είναι επιλογή. Για τις γυναίκες όχι, γιατί συμβαίνει αντικειμενικά στο σώμα τους θέλουν δε θέλουν. Δεν έχουν την πολυτέλεια να το επιλέξουν. Οπότε σίγουρα δε μιλάμε για το ίδιο αφήγημα. Ο άντρας συνεχίζει κανονικά τη ζωή του. Εκτός κι αν επιλέξει να μην το κάνει και να είναι 100% δίπλα στη σύντροφο του. Εσύ όμως χάνεις την ελευθερία
σου με οποιοδήποτε τρόπο. Δεν βγαίνεις, κουράζεσαι, δεν πίνεις, δεν καβαλάς μηχανή, δεν πας για τρέξιμο, για χορό, για ορειβασία. Γενικά μένεις πίσω και περιμένεις τα αποτελέσματα.

Εκτός από θάρρος, τι άλλο απαιτεί το να διαπραγματευτείς στη σκηνή τέτοια και τόσο ευαίσθητα ζητήματα;
Νομίζω βαθεία κι αδιαπραγμάτευτη ανάγκη. Προσωπικά δεν μπορούσα να μη μιλήσω γι’ αυτό. Διάλεξα μια τέχνη που έχει στον πυρήνα της την επικοινωνία. Μάλιστα σε προσωπικό επίπεδο όσον αφορά και τα έργα μου σκηνοθετούσα πάντα με ενδιέφερε το κοινωνικό κομμάτι. Να μιλάω για κάτι που με καίει κοινωνικά και που ως εκ τούτου αποδεικνυόταν πως έκαιγε και άλλους ανθρώπους. Είναι καταπληκτικό να βλέπεις πως ένα φαινομενικά γυναικείο ζήτημα μπορεί να συγκινήσει και να μετατοπίσει έναν άντρα γιατί στο τέλος της ημέρας είμαστε όλοι άνθρωποι φτιαγμένοι από τα ίδια υλικά. Όλα βγαίνουμε από μια μήτρα.
Μιας γυναίκας που λατρεύουμε όποια κι αν είναι και που κουβαλάμε στα κύτταρά μας και στην ψυχή μας για μια ζωή.
Ποιο είναι το προσωπικό σου κέρδος από την πορεία προς και με την τριλογία μέχρι αυτή τη στιγμή;
Η ψυχική μου υγεία, η απελευθέρωση του σώματος μου, η λιγότερη ντροπή για τη φύση μου. Το μοίρασμα, οι αγκαλιές που παίρνω -σωματικές και πνευματικές – η σύνδεση, το όραμα για μια κοινότητα ενότητας και σύμπνοιας.

MITeRA της Ειρήνης Φαναριώτη στον χώρο ADELPHI
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Κείμενο/ Σκηνοθεσία/ Ερμηνεία Ειρήνη Φαναριώτη
Δραματουργική Επεξεργασία Άρτεμις Γρύμπλα
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση/ Sound design David Blouin
Audiovisual Consulting / Song Composing Gary Salomon
Σκηνικά Τζέλα Χριστοπούλου
Φωτισμοί Ειρήνη Φαναριώτη / David Blouin
Επιμέλεια Κίνησης Κορίνα Κόκκαλη
Video Art Μικαέλα Λιακατά
Videographer Βασίλης Αντωνόπουλος
Makeup Artist Κάλλη Πολυζοπούλου
Βοηθός Σκηνοθέτη Έλενα Λάβαρη
Βοηθός Σκηνογράφου Κυριακή Αλεξανδροπούλου
Φωτογραφίες παράστασης Κική Παπαδοπούλου
Παραγωγή TERRE DE SEMIS AMKE
Η παράσταση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.
Προπώληση εισιτηρίων από 3 Σεπτεμβρίου
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/womendirectors/mitera
Πρεμιέρα 3 Οκτωβρίου 2026 ADELPHI — Διοχάρους 22, Αθήνα
Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα & Τρίτη





