The Talks: Άρμπαιτ / Η εργασία στη σύγχρονη πραγματικότητά μας

Ο Γιώργος Παλούμπης και ο Αντώνης Τσιοτσιόπουλος συναντιούνται ξανά στη συγγραφή και τη σκηνοθεσία του θεατρικού έργου Αρμπάιτ που παρουσιάζεται κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στο Θέατρο Σταθμός. Σπονδυλωτές ιστορίες με θέμα την σύγχρονη εργασιακή πραγματικότητα, τον τρόπο που καθορίζει την ζωή μας και όλα όσα απαιτεί από εμάς σε αντιδιαστολή με αυτά που προσφέρει, σε μία παράσταση που ανοίγει διάλογο με τους θεατές πάνω σε ένα από τα μείζονα θέματα της καθημερινότητάς μας. Οι ηθοποιοί της παράστασης, Σοφία Ακασοπούλου, Ελευθερία Αράκη, Θεοδώρα Βαλομάνδρα, Βίκυ Εδιάρογλου, Εύα Θεολόγη, Άννα Μαρίνου και Μαρίτσα Φωτιάδου, μας μίλησαν για το έργο, την παράσταση και όσα κινητοποίησε μέσα τους σε σχέση με την προσωπική τους εμπειρία πάνω στο θέμα που πραγματεύεται. Για εποχή μας, την χώρα μας και τις ευκαιρίες που μας δίνει. Για την δυνατότητα να κάνουμε, να μαθαίνουμε και να μοιραζόμαστε αυτά που αγαπάμε.

Τι κινητοποίησε μέσα σου το κείμενο του Γιώργου Παλούμπη και του Αντώνη Τσιοτσιόπουλου; Ποιες νέες σκέψεις έκανες για τον εαυτό σου μέσα από αυτή τη δουλειά μέχρι τώρα;

Θεοδώρα Βαλομάνδρα

Τα κείμενά τους είναι δύσκολο να μην κινητοποιήσουν κάτι μέσα σου, είτε είσαι ερμηνευτής τους είτε θεατής. Γιατί πολύ απλά σε βάζουν σε έναν κόσμο όπου τα γεγονότα όχι απλώς μπορούν να συμβούν, συμβαίνουν ήδη. Σε βάζουν στην ωμή πραγματικότητα, στην οποία ήδη βρίσκεσαι μέσα, αλλά πολλές φορές δεν βλέπεις, δεν εστιάζεις. Μιλάνε για πράγματα που αντιστοιχούν στο εδώ και το τώρα. Κάτι που, για μένα, είναι και ο σκοπός του θεάτρου εν γένει.

Μπαίνοντας μέσα σε κάθε ιστορία, άλλοτε ως θεατής και άλλοτε ως ηθοποιός, μπόρεσα να βρω εύκολα έστω και ένα σημείο με το οποίο μπορώ να ταυτιστώ και εγώ, ως εργαζόμενη τη σημερινή εποχή στην Ελλάδα. Υπάρχουν στιγμές που έρχονται στο μυαλό μου ολόκληρες φράσεις από τις ηρωίδες των ιστοριών αυτών και μου θυμίζουν τι θα έκανα εγώ αν ήμουν στη θέση τους. Αυτή η ταύτιση με έκανε να νιώσω ότι δεν είμαι μόνη.

Όταν βλέπεις πως γράφονται κείμενα τόσο εύστοχα για αυτό που βιώνεις, νιώθεις πως κάποιος (στην προκειμένη ο Παλούμπης και ο Τσιοτσιόπουλος) σε έχει δει, σε έχει ακούσει χωρίς να έχεις πει λέξη και σε έχει καταλάβει· και έχει φροντίσει να σε δουν, να σε ακούσουν και να σε καταλάβουν και άλλοι πολλοί, βλέποντας το έργο αυτό, ακούγοντας αυτές τις ιστορίες. Τα κείμενά τους έχουν καταφέρει να με κάνουν να φοβάμαι λιγότερο και να διεκδικώ περισσότερα, να μην αφήνω στη μοίρα τους τα εργασιακά μου δικαιώματα και να προσπαθώ καθημερινά για το καλύτερο, για μένα και τους συναδέλφους μου. Άλλωστε το χρωστάω σε αυτά τα κείμενα και σε αυτές τις ηρωίδες.

Πώς θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε το εργασιακό τοπίο στη χώρα μας και την εποχή μας;

Ελευθερία Αράκη

Παρότι έχουν γίνει αγώνες και διεκδικήσεις στον εργασιακό χώρο, οι άνθρωποι ακόμα παλεύουν για τα αυτονόητα: ένα αξιοπρεπές ωράριο και όχι 13ωρο, συνθήκες ανθρώπινες και όχι εξαντλητικές, και έναν μισθό που θα σε βοηθήσει να βιοποριστείς και να ζήσεις σαν άνθρωπος και όχι να σου τελειώνει στις 15 του μήνα. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, φοβούνται για τη ζωή τους οι εργαζόμενοι, αφού τα εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα αυξάνονται και δεν λαμβάνονται μέτρα προστασίας. Τα ζούμε αυτά στην καθημερινότητα και βλέπουμε τον άνθρωπο να γίνεται αναλώσιμο μέσο παραγωγής.

Ακόμα και στα επαγγέλματα που κοπιάζουμε να τα ασκήσουμε μέσω σπουδών, έχουμε να αντιμετωπίσουμε πολλά, όπως τον νεποτισμό ή την αδιαφορία του κράτους. Και όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με το ακριβό κόστος ζωής, δημιουργούν εκβιαστική σχέση με το εργασιακό καθεστώς. Να τα λέμε αυτά, γιατί κυκλοφορούν σενάρια περί «καημένων εργοδοτών» τελευταία…

Τι περιθώρια έχουμε στη σύγχρονη Ελλάδα να κάνουμε αυτό που αγαπάμε;

Σοφία Ακασοπούλου

Το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι σίγουρα η λέξη «δυσκολία». Από πού να το πιάσω… Ότι μπορεί να μην γνωρίζουμε τι είναι αυτό που αγαπάμε να κάνουμε; Ότι μπορεί να αλλάξουμε επαγγελματική πορεία και αυτό είναι οκέι; Ότι μπορεί να μην καταφέρνουμε να βιοποριστούμε μόνο από αυτό;

Σίγουρα δοκιμάζοντας διάφορα μπορούμε να δούμε τι δεν μας αρέσει ή με ποιους όρους θέλουμε να κάνουμε κάτι. Χρειάζεται τόλμη και προσπάθεια. Γιατί αν πω πως είναι ακατόρθωτο, θα το πιστέψω και θα κάτσω στη βολεψή μου. Οπότε δεν θα εξελιχθώ.

Σε ποιο βαθμό καθορίζει η εργασία την προσωπικότητά μας;

Εύα Θεολόγη

Η εργασία σίγουρα επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη ζωή μας και, κατ’ επέκταση, ένα κομμάτι της προσωπικότητάς μας. Αυτό φαίνεται και μέσα από τις ιστορίες της παράστασης. Βλέπουμε ηρωίδες που αγαπούν τη δουλειά τους, άλλες που απλώς την ανέχονται, άλλες που τη μισούν και άλλες που τη θεωρούν προσωρινή, μέχρι να καταφέρουν να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους.

Πέρα όμως από το ίδιο το αντικείμενο της εργασίας, σημαντικό ρόλο παίζει και το περιβάλλον στο οποίο εργαζόμαστε: οι συνάδελφοί μας, οι σχέσεις που αναπτύσσουμε μαζί τους, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο η δουλειά επηρεάζει την καθημερινότητα και τις επιλογές μας. Στις σύγχρονες κοινωνίες, η ανάγκη για έκφραση και δημιουργία γίνεται όλο και μεγαλύτερη.

Τα κορίτσια του «Αρμπάιτ» αναζητήσαμε μια διέξοδο μέσω του θεάτρου και εκεί γνωριστήκαμε. Έτσι, σήμερα, πέρα από τη δουλειά που κάνει η καθεμιά μας —είτε γιατί την εκφράζει είτε καθαρά για τα προς το ζην— όλες δουλεύουμε και στο θέατρο, συνδέοντας την εργασία με κάτι που αγαπάμε. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο σημαντικό: όχι μόνο το τι δουλειά κάνουμε, αλλά αν μέσα από αυτή μπορούμε να εκφραζόμαστε και να νιώθουμε ότι κάτι από εμάς βρίσκει χώρο να υπάρξει.

Πώς μπορούμε να διεκδικήσουμε καλύτερες εργασιακές συνθήκες και όρους διαφάνειας στην επιλογή; Είναι εφικτό;

Βίκυ Εδιάρογλου

Πιστεύω ότι μόνο μέσα από συλλογικές διαδικασίες μπορούμε πραγματικά να διεκδικήσουμε και να πετύχουμε καλύτερες και πιο δίκαιες συνθήκες εργασίας. Η συλλογική δράση και οι συλλογικές συμβάσεις είναι σημαντικά εργαλεία, γιατί δίνουν στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να έχουν κοινή φωνή και να διεκδικούν όσα αφορούν όχι μόνο το σήμερα, αλλά και το μέλλον του κλάδου τους.

Και είναι μάλιστα ένα θέμα ιδιαίτερα επίκαιρο για τον χώρο των ηθοποιών, καθώς αυτή την περίοδο δίνεται μια σημαντική μάχη για την υπογραφή συλλογικής σύμβασης στο ελεύθερο θέατρο. Για μένα, η διεκδίκηση αυτή δεν αφορά μόνο τους οικονομικούς όρους. Αφορά την αναγνώριση της υποκριτικής ως επαγγέλματος, την αξιοπρέπεια των ανθρώπων που εργάζονται στον χώρο και τη δημιουργία ενός πλαισίου μέσα στο οποίο οι καλλιτέχνες θα μπορούμε να εργαζόμαστε με μεγαλύτερη ασφάλεια, συνέπεια και σεβασμό.

Η υποκριτική δεν είναι χόμπι, αλλά ένα απαιτητικό επάγγελμα που προϋποθέτει πολυετείς σπουδές, διαρκή καλλιέργεια, αφοσίωση, συνέπεια και καθημερινή δουλειά. Απαιτεί βάθος, γνώση και συνεχή εξέλιξη. Και είναι αισιόδοξο ότι ο κλάδος δίνει ενωμένος αυτόν τον μεγάλο αγώνα για να έχει το επάγγελμά μας συγκροτημένα επαγγελματικά δικαιώματα, ορισμένα μέσα από μια συλλογική σύμβαση εργασίας.

Νομίζω πως όταν οι άνθρωποι του ίδιου κλάδου συναντιούνται, οργανώνονται και διεκδικούν συλλογικά, μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για ουσιαστικές αλλαγές. Και τελικά, αυτό είναι κάτι που αφορά όλους μας: το να μπορούμε να εργαζόμαστε με αξιοπρέπεια και να αισθανόμαστε ότι η δουλειά μας αναγνωρίζεται και έχει την αξία που της αναλογεί.

Το θέατρο με τα ερωτήματα που θέτει μπορεί να συμβάλει σε κάποια ουσιαστική αλλαγή ή απευθύνεται εκ των πραγμάτων μόνο σε ευαισθητοποιημένους ανθρώπους;

Άννα Μαρίνου

Οι προβληματισμοί και τα ερωτήματα που θέτονται σε κάθε μορφή τέχνης, αλλά και στο θέατρο, απευθύνονται σε ανθρώπους που έχουν διάθεση για αλλαγή και μετακίνηση, όσο μεγάλη ή μικρή κι αν είναι. Τώρα, αν αυτό είναι στοιχείο ευαισθητοποιημένων ανθρώπων, δεν μπορώ να το πω με σιγουριά.

Ωστόσο, η αλλαγή τείνει να θεοποιείται ως έννοια για κάποιους ανθρώπους· δεν χρειάζεται να είναι τεράστια. Αν έστω και ένας άνθρωπος βγει από το θέατρο και σκεφτεί, έστω και για πέντε λεπτά, μια φράση ή μια στιγμή της παράστασης και ανταλλάξει μια κουβέντα, αυτό είναι κάτι ήδη πολύ θετικό για τη δουλειά που κάνουμε ως ηθοποιοί αλλά και για τους δημιουργούς του κειμένου. Όταν μπορείς και δημιουργείς συναισθήματα στον άλλον μέσα από τη δουλειά σου, αυτό για μένα είναι μια μορφή αλλαγής που σίγουρα είναι αρκετά ουσιαστική.

Τι σου δίνει χαρά και πίστη στην καθημερινότητα;

Μαρίτσα Φωτειάδου

Πρόσφατα είδα μια συνέντευξη του κυρίου Δαδακαρίδη που έλεγε: «Φαντάσου την ώρα αυτή που εμείς μιλάμε, ότι ένας άνθρωπος κοιτάει έξω από ένα παράθυρο και περιμένει να πεθάνει». Με έκανε να σκεφτώ και να εκτιμήσω ό,τι θεωρούσα δεδομένο. Ήταν σαν μια σφαλιάρα που με έκανε να πω «ευχαριστώ» που έχω την υγεία μου, που σηκώνομαι κάθε πρωί από το κρεβάτι μου, που έχω την ευκαιρία να βγω για έναν καφέ και να δω τους δικούς μου ανθρώπους.

Οπότε θεωρώ ότι η χαρά και η πίστη έρχονται στην καθημερινότητα όταν αρχίσουμε να εκτιμάμε αυτά που ήδη έχουμε, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, γιατί δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες καθημερινές παροχές ούτε τις ίδιες δυνατότητες. Και για να γίνω λίγο πιο συγκεκριμένη, μου δίνει τεράστια πίστη να βλέπω 7 κοπέλες (τις κοπέλες του «Αρμπάιτ») να έχουν 7 διαφορετικές ζωές και καθημερινότητες, και παρόλα αυτά να μην αφήνουν το όνειρό τους και να προσπαθούν να είναι παρούσες στο θέατρο και στην παράστασή μας παρά τα όποια εμπόδια και δυσκολίες.

Το γεγονός ότι σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς μπορούμε να κάνουμε αυτό που αγαπάμε μου δίνει τεράστια χαρά. Όπως και το να βλέπω ανθρώπους που δεν τα παρατάνε και συνεχίζουν να παλεύουν, με κάνει να πιστεύω σε καλύτερες μέρες!

Αρμπάιτ σε κείμενο & σκηνοθεσία Γιώργου Παλούμπη & Αντώνη Τσιοτσιόπουλου στο Θέατρο Σταθμός

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο – σκηνοθεσία: Γιώργος Παλούμπης – Αντώνης Τσιοτσιόπουλος Ερμηνεύουν: Σοφία Ακασοπούλου, Ελευθερία Αράκη, Θεοδώρα Βαλομάνδρα, Βίκυ Εδιάρογλου, Εύα Θεολόγη, Άννα Μαρίνου, Μαρίτσα Φωτιάδου

Σκηνικά: Ναταλία Αστυπαλίτη

Φωτισμοί: Γιώργος Αγιαννίτης

Ηχητικός σχεδιασμός: Γιώργος Αντωνόπουλος

Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώργος Λόξας

Φωτογραφίες: Στάθης Πορονίδης, Ελίνα Γιουνανλή

Βίντεο προώθησης: Ερμής Περιστέρης

Παραγωγή: Πολιτισμός Σταθμός Θέατρο

Trailer: https://youtu.be/IxWEthG_V7k?si=Gc1tj7Iuq9GizsWe

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Παραστάσεις: Από 14 Οκτωβρίου, κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 20:30, για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων

Διάρκεια: 90΄

Ηλεκτρονική Προπώληση: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/armapait-2os-xronos/