Το σύγχρονο ελληνικό θεατρικό τοπίο είναι αναμφίβολα σύνθετο. Διαχρονικά προβλήματα που έχουν εκφραστεί και θέματα που έχουν προκύψει τα τελευταία χρονιά, παράλληλα με μια πολυφωνία καλλιτεχνικής έκφρασης και καλλιτέχνες που παράγουν έργο. Μέσα σε αυτό το τοπίο η Ορχήστρα των Μικρών Πραγμάτων με επικεφαλής τον Χρήστο Θεοδωρίδη και την Ξένια Θεμελή δουλεύει σκληρά, συστήνει έργα, δίνει χώρο σε ηθοποιούς και πραγματοποιεί σημαντικές συνεργασίες. Ο ηθοποιός Γιώργος Κισσανδράκης αποτελεί μέλος της ομάδας πάνω από μία δεκαετία και συμπορεύεται μαζί της στον δρόμο του θεάτρου με άποψη, με πολιτική θέση, με πρόθεση να πλησιάσει, να αγγίξει, να ανοίξει διάλογο. Μας μίλησε για την πορεία του και τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το θέατρο, για την παράσταση Ιεροτελεστία που παρουσιάζεται στο Εθνικό Θλεατρο και το θεμελιώδες ζήτημα της απώλειας που πραγματεύεται, για όσα τον κινούν και όσα τον κρατούν σταθερό.

Συνεργάζεσαι τακτικά με τον Χρήστο Θεοδωρίδη και την Ορχήστρα των Μικρών Πραγμάτων. Τι σου χαρίζει αυτή η συνεργασία;

Ελευθερία. Συνεργάζομαι με τον Χρήστο και την Ξένια σχεδόν δέκα χρόνια. Σε αυτά τα χρόνια, ο τρόπος που δουλεύουμε έχει αλλάξει, έχει εξελιχθεί, αλλά πάντα δίνοντας ελευθερία στον ηθοποιό. Έχουμε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούμαστε, αλλά κάθε φορά με απόλυτη ελευθερία να εξερευνήσουμε και να προτείνουμε.

Ποιος είναι ο πυρήνας δουλειάς της ομάδας σας;

Κυρίως το πολιτικό υπόβαθρο. Ψάχνουμε έργα που να έχουν να πουν κάτι στο εδώ και τώρα. Να έχουν ισχυρό αντίκτυπο στον θεατή του σήμερα. Ο Χρήστος και η Ξένια έχουν πολύ ισχυρή πολιτική θέση και τους ενδιαφέρει κάθε δουλειά τους να μπορεί να αφήσει αποτύπωμα στην εποχή μας. Και η Ιεροτελεστία που δεν έχει αμιγώς πολιτικό θέμα, έχει σημαντικές πολιτικές ανησυχίες, ειδικά στις ιστορίες που προστέθηκαν από την ομάδα.

Η Ορχήστρα των Μικρών Πραγμάτων αφενός προτείνει νέα έργα και αφετέρου δίνει χώρο σε νέους ηθοποιούς. Είναι αυτός ο καλύτερος τρόπος να υπάρχει μία ομάδα στο σύγχρονο θεατρικό τοπίο;

Τα κλασικά έργα σαφώς έχουν τη χάρη τους, αλλά και το να προτείνεις ένα νέο έργο το οποίο θα ανακάλυψεις μαζί με τους θεατές, είναι πολύ ενδιαφέρουσα διαδικασία. Παράλληλα, ο χώρος στους νέους ηθοποιούς είναι σημαντικός και απαραίτητος. Και ο τρόπος που το κάνουν ο Χρήστος και η Ξένια είναι πολύ γενναιόδωρος. Είναι πολύ σημαντικό να βρεθεί ένας νέος ηθοποιός αμέσως μετά τη σχολή σε ένα περιβάλλον που θα μπορεί να βρει τη φωνή του. Οι ακροάσεις που κάνουν τα παιδιά είναι σε κάθε περίπτωση, σφαιρικές και με βάθος για να επιλεγεί ο σωστός άνθρωπος ώστε να εξελιχθεί.

Προτιμάς συνεργασίες που επαναλαμβάνονται και ως εκ τούτου αποκτούν βάθος ή καινούργιες προκλήσεις;

Και τα δύο, αρκεί το δεύτερο να είναι κάτι που με εξιτάρει από την αρχή. Η συνεργάσια που ήδη ξέρεις ότι σε ευχαριστεί και σε εξελίσσει, όντως κινείται σε μεγαλύτερο βάθος διότι υπάρχει εμπιστοσύνη. Οι νέες συνεργασίες καλώς εχόντων των πραγμάτων έχουν άλλες χάρες. Και σε αυτές τις περιπτώσεις, θέλω να με εμπνέουν κυρίως οι άνθρωποι με τους οποίους θα συνεργαστώ..

Από την τελευταία σας δουλειά, την Ιεροτελεστία, που παρουσιάζεται στο Εθνικό Θέατρο, τι νέο έμαθες για τον εαυτό σου;

Επειδή αυτή η δουλειά έχει να κάνει πολύ με τον θάνατο -ένα ζήτημα που για εμένα είναι πολύ τρομακτικό και μεγάλο- έμαθα ότι μπορώ να έρχομαι σε επαφή μαζί του κάθε μέρα και να επιβιώνω. Γενικά είναι κάτι που με τρομάζει και προσπαθώ να απομακρύνω τις σχετικές σκέψεις. Είναι όμως, άμεσα μες τη ζωή και η δουλειά αυτή με βοήθησε να το δω ως τέτοιο γεγονός.

Είναι η απώλεια η ισχυρότερη ανθρώπινη εμπειρία;

Ενδεχομένως ναι. Γιατί είσαι τελείως γυμνός στην απώλεια. Είσαι εσύ, οι σκέψεις σου και τα συναισθήματά σου. Υπάρχουν πολλά ήδη απώλειας. Ακόμα κι αυτή που μπορεί να είναι λυτρωτική για κάποιον. Και σε αυτή την περίπτωση όμως, κρύβει μια βαθιά οδύνη.

Οι προσωπικές ιστορίες είναι ψηφίδες της συλλογικής εμπειρίας. Μήπως για να πετύχουμε μια αλλαγή, πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στην μονάδα;

Σίγουρα η κοινωνία αποτελείται από μονάδες. Από τη μία καλό είναι να στρέψουμε την προσοχή μας εκεί ώστε να μην κρυβόμαστε πίσω από το κοινωνικό σύνολο βρίσκοντας ελαφρυντικά. Από την άλλη δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την δύναμη και την ορμή που δίνει σε κάθε προσπάθει το σύνολο. Οπότε θα έλεγα μάλλον το καλύτερο είναι μία χρυσή τομή ανάμεσα στα δύο.

Το θέατρο έχει τη δύναμη να μεταβάλει κάτι κοινωνικοπολιτικά ή εκ των πραγμάτων απευθύνεται σε ευαισθητοποιημένους ανθρώπους;

Θέλω και ελπίζω το θέατρο να έχει τη δύναμη να πραγματοποιήσει ουσιαστικές αλλαγές. Συχνά όμως, αμφιβάλλω. Ζούμε σε μια εποχή που η ζωντανή παράσταση απειλείται δραματικά και αυτό με τρομάζει πολύ. Ελπίζω το θέατρο να αποδειχτεί δυνατότερο από τις τεχνολογικές εξελίξεις και να είναι ένας φορέας, αν όχι κάποιας αλλαγής, τότε νέων ιδεών. Δεν ξέρω αν είμαι αισιόδοξος, αλλά το ελπίζω βαθιά. Σίγουρα το θέατρο πάντα αποτελεί έναν χώρο στον οποίο δεν νιώθουμε μόνοι. Σου δίνεται η αίσθηση ότι αυτά που νιώθεις ή που σκέφτεσαι είναι πράγματα που καταλαβαίνουν κι άλλοι άνθρωποι.

Εν τέλει καταλαβαίνουμε στο θέατρο -και στην τρέχουσα παράστασή σας- πως οι θεμελιώδεις ανθρώπινες εμπειρίες είναι κοινές.

Ναι. Μπορεί τα ακριβή συμβάντα να μην είναι ίδια, αλλά τις εμπειρίες τις μοιραζόμαστε όλοι.

Ποια είναι επαναστατική πράξη στην εποχή μας;

Το να ασχολείσαι με την τέχνη είναι επαναστατική πράξη μέσα σε μία εποχή που είναι προσανατολισμένη στην αποδοτικότητα και το κέρδος. Η επιτυχία και η ευτυχία αξιολογούνται πλέον με το πόσα χρήματα βγάζει κανείς, οπότε θεωρώ πως επαναστατικό είναι να επιλέγεις να μοιράζεσαι ιστορίες με τους άλλους, με όποιον τρόπο σε εκφράζει. Επίσης, επαναστατικό είναι να κοιτάς δίπλα σου και να σε ενδιαφέρει ο άλλος, να μην κλείνεις τα μάτια σε ό,τι συμβαίνει γύρω σου. Το να μπορείς να υπερασπιστείς κάποιον όταν το χει ανάγκη είναι επαναστατικό.

Στη μέτα covid εποχή και έπειτα από τόσες ζυμώσεις που συνέβησαν και συμβαίνουν στο επάγγελμά σας, έχουν βελτιωθεί τα πράγματα;

Οικονομικά όχι ιδιαίτερα. Το σημαντικότατο θέμα της συλλογικής σύμβασης δεν έχει λυθεί. Σίγουρα με το metoo κάποια ζητήματα βγήκαν στην επιφάνεια και δόθηκε χώρος να ακουστούν. Εκεί ίσως έγιναν κάποια βήματα εξέλιξης. Κατά τα άλλα νομίζω πως τα βασικά προβλήματα που είχαμε παραμένουν ίδια.

Πως βλέπεις το σύγχρονο θεατρικό τοπίο με τον τόσο μεγάλο αριθμό παραστάσεων;

Το βρίσκο ωραίο. Σημαίνει πως υπάρχει κόσμος με δημιουργικές ανησυχίες που θέλει να εκφραστεί ακόμα και σε μικρές σκηνές ή αυτοσχέδια θέατρα. Το κακό είναι μόνο πως δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη από την πολιτεία, οπότε εκ των πραγμάτων τίθεται οικονομικό πρόβλημα και κατά συνέπεια περιορισμένος χρόνος παρουσίασης που πολλές φορές εμποδίζει μια παράσταση από το να ανδειχθεί.

Τι σου δίνει δύναμη και πίστη στην καθημερινότητα;

Οι φίλοι μου. Το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι με τους οποίους συνεννοούμαι, εμπνέομαι από αυτούς και τους θαυμάζω.

Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Γκιώνης

ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΙΑ του Guillaume Poix σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη στο Εθνικό Θέατρο

Μετάφραση: Δήμητρα Κονδυλάκη
Δραματουργική επεξεργασία: Χρήστος Θεοδωρίδης –  Ιζαμπέλα Κωνσταντινίδου
Σκηνοθεσία – Μουσική επιμέλεια: Χρήστος Θεοδωρίδης
Σκηνικά: Λουκάς Μπάκας – Φιλάνθη Μπουγάτσου
Κοστούμια: Άγγελος Μέντης
Χορογραφία: Ξένια Θεμελή
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιορούτας
Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου
Δραματολόγος παράστασης: Εύα Σαραγά
Βοηθός σκηνοθέτη: Ιάσονας Ασημακόπουλος
Βοηθός ενδυματολόγου:  Αλεξάνδρα – Αναστασία Φτούλη

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Ελευθερία Αγγελίτσα, Χαράλαμπος Αθανασόπουλος, Ειρήνη Δάμπαση, Γιώργος Εξακοΐδης, Γιώργος Κισσανδράκης, Κωνσταντίνος Κρομμύδας, Θάνος Μαγκλάρας, Ιωάννα Μαυρέα, Χρήστος Τζον Μούσλλι, Μαρία Μπαγανά, Ανδρέας Νάτσιος, Ηλίας Σγουραλής, Θωμάς Τσακνάκης

Χώρος: Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»  | Κτήριο Τσίλλερ
Μέρες και ώρες παραστάσεων: Τετάρτη & Κυριακή στις 19.00 | Πέμπτη, Παρασκευή & Σάββατο στις 20.30
Τιμές εισιτηρίων: Τετάρτη & Πέμπτη 17€, Παρασκευή 14€, Σάββατο & Κυριακή 22€, Φοιτητικό – Νεανικό (έως 28 ετών) 12€, 65+ ετών: Τετάρτη 12€ & Πέμπτη έως Κυριακή 14€, Άνεργοι, ΑμεΑ & συνοδοί 5€, Πολύτεκνοι 10€