Η Ελένη είναι ένα κορίτσι 30 χρονών. Τη γνώρισα σε μια από τις ελάχιστες φορές που παρουσιάζεται εκτός του δωματίου της. Κλεισμένη σε ένα σκοτεινό, απροσπέλαστο κλουβί, εδώ και τρία χρόνια περίπου, μοιάζει όλο και πιο στάσιμη έτσι όπως είναι αμπαρωμένη στην πολυκατοικία της πολυσύχναστης γειτονιάς της.

Τα «δεν» που φωλιάζουν στη ζωή της με κατακλύζουν: δεν επιθυμεί, δεν χαίρεται, δεν σχετίζεται, δεν φροντίζει τον εαυτό της, δεν κινείται, δεν εκφράζεται. Παραμελεί τον εαυτό της και νιώθει πως τίποτα δεν μπορεί να την συγκρατήσει πέρα από το κρεβάτι και την καρέκλα της.

Μουδιασμένη βγαίνει εκτός δωματίου μόνο για τις βασικές της ανάγκες. Το δέρμα της θαμπό από την απουσία ήλιου στο κορμί της. Η όψη της κουρασμένη, απεριποίητη. Με μπλεγμένα μαλλιά και μια μυρωδιά που δεν σε αφήνει να την πλησιάσεις.

Επιζητά την εγκατάλειψη γιατί φοβάται τη σχέση με τον Άλλον. Οποιαδήποτε αλληλεπίδραση μετατρέπεται σε εισβολή, σε απειλή της ηρεμίας που της προσφέρει η απομόνωσή της. Αν σχετιστεί και αγαπήσει, θα αφανιστεί, θα εγκλωβιστεί σε μια συσχέτιση που δεν μπορεί να προβλέψει, που πάντα υπάρχει ο φόβος της πληγής και της απώλειας.

«Αν είμαι βουτηγμένη στην οδύνη της κατάθλιψης δεν έχω τίποτα άλλο να χάσω». Παραδομένη στην πλήρη ακινησία, αποεπενδύοντας από αντικείμενα (σχέσεις) που θα την αναστατώσουν, φαντάζεται την μακαριότητα της ύπαρξής της σε απόλυτη αυτάρκεια.

Η καταχωνιασμένη ανάγκη για επαφή, καθρεφτίζεται στη σχέση με τους γονείς της. Απόλυτα αφοσιωμένη στις φροντίδες τους, παραμένει παιδί, που τόσο το μαρτυράει και η όψη της. Τη διατηρούν άρρωστη-εξαρτημένη από τη φροντίδα τους, εγκλωβισμένοι στη φαντασίωση της απόλυτης μητρικής φροντίδας του βρέφους.

Αναρωτιέμαι πόσο ανάγκη έχει να αποτυπώσει την οδύνη της. Να της βάλει λέξεις. Να κινήσει τον ψυχισμό της. Να μοιραστεί τον πόνο της με μια μητρική φιγούρα που θα την αντέξει. Που δεν θα την εγκαταλείψει στην πρώτη δυσκολία, με μόνο κριτήριο τις δικές της ανάγκες. Που δεν θα θρέφει τη βεβαιότητα της Ελένης ότι δεν πρόκειται να αγαπηθεί, παρά μόνο να απορριφθεί. Που θα αγκαλιάσει το θυμό της, διαπιστώνοντας πως δεν καταστρέφει τη σχέση.

Στη θεραπευτική σχέση ο άδειος, φτωχός κόσμος της Ελένης μπορεί να διευρυνθεί. Η εμπειρία της απώλειας (πρώιμοι και επαναλαμβανόμενοι αποχωρισμοί), κυρίαρχη στην κατάθλιψη, μπορεί να επανανοηματοδοτηθεί μέσω της διαθεσιμότητας και της κατανόησης του θεραπευτή.

Θέλει θάρρος να μπορείς να συνομιλείς για την απώλεια. Να ξεφύγεις από τη βεβαιότητα ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει. Να μην ταυτιστείς με το τραύμα, αλλά να το δεις σαν ένα μόνο κομμάτι σου. Ανακαλύπτοντας τρόπους για αυτό που μπορείς να δημιουργήσεις.

Γράφει η Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια Αγγελική Κουτελιά