Χρύσα Καψούλη / Μορφές και φάσεις μιας οικογένειας

Το έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, Φαέθων, παρουσιάζεται στο Θέατρο Φούρνος από την Ομάδα BONAVENTURA, σε σκηνοθεσία Χρύσας Καψούλη. Η οικογένεια και οι δομές της, οι σχέσεις εξάρτησης και οι κακοποιητικές πτυχές τους, οι πυρηνικές αλήθειες και η εξέλιξή τους στον χρόνο βρίσκονται στο μικροσκόπιο του συγγραφέα. Η σκηνοθέτις μας μίλησε για την δουλειά της πάνω στο έργο του Δημητριάδη και την παράσταση που ετοίμασε τώρα με τους συνεργάτες της, για την καταπίεση και τις μορφές της στην εποχή μας, για την οικογένεια και τους σύνθετους μηχανισμούς λειτουργίας της.
Γιατί επέλεξες να ασχοληθείς με το συγκεκριμένο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη; Τι σε συγκινεί σ΄ αυτό;
Με συγκινεί ο ίδιος ο Δημήτρης Δημητριάδης και η διαδρομή του. Γνωρίζω το σύνολο του έργου του και είναι η τέταρτη φορά που σκηνοθετώ κείμενό του. Μπορεί να πει κανείς ότι είναι ευτυχία που έχω το κείμενο του Φαέθοντα αυτή τη στιγμή στα χέρια μου και θα ανέβει στη σκηνή του θεάτρου Φούρνος στις 9 Φλεβάρη. Η θεατρική ομάδα Bonaventura πήρε στην πραγματικότητα την απόφαση για αυτό κείμενο μετά από δική μου πρόταση.
Αυτό που με απασχολεί είναι το θέμα της πυρηνικής οικογένειας, ο κύκλος της ζωής και όχι μόνο, τα ζητήματα που θίγει το συγκεκριμένο κείμενο: θρησκοληψία, το δίκαιο (τι είναι δίκαιο και τι όχι), ο σύγχρονος άνθρωπος, η πατριαρχία, η ελλειμματική μας εκπαίδευση, ποιο είναι το αίτημα ζωής για κάθε άνθρωπο και οι αποφάσεις και οι επιλογές της ίδιας μας της ζωής.
Τι νέο έμαθες για τον εαυτό σου μέσα από αυτή τη δουλειά μέχρι τώρα;
Τυχαίνει οι περισσότεροι ηθοποιοί και συνεργάτες στον Φαέθοντα να έχουν υπάρξει πρώην μαθητές μου. Το γεγονός ότι έχουμε κοινή θεατρική γλώσσα, κοινή αισθητική και έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας κρατάει τη σκηνοθετική διαδικασία εξαιρετικά δημιουργική. Το υλικό εξελίσσεται αβίαστα και ανανεώνεται η θεατρική συνθήκη και οι επιλογές.
Σε αυτό το πλαίσιο βιώνω την απόλαυση της εργασίας μας και τη χαρά της ανακάλυψης. Είναι πολύ σημαντικό να φεύγεις από το σπίτι σου, να διασχίζεις την Αθήνα από τη μία άκρη στην άλλη για να συναντήσεις αυτούς τους ανθρώπους με τους οποίους θα ήθελες να κάνεις ένα ταξίδι μαζί τους.
Είναι πολύ δύσκολη η δουλειά και του ηθοποιού και του σκηνοθέτη και της παραγωγής μιας παράστασης ανάμεσα στις 1500 παραστάσεις που αυτή τη στιγμή παρουσιάζονται στην Αθήνα. Αρα, επανεκτιμώ τη διαθεσιμότητα όλων μας και την πίστη μας στον Φαέθοντα.
Η οικογένεια είναι καταφύγιο ή φορτίο;
Και τα δύο. Στις πιο σύγχρονες κοινωνίες, θέλω να πιστεύω ότι τα παιδιά αναπτύσσονται ελεύθερα κάνοντας τις δικές τους επιλογές. Εάν υπάρχει αγάπη, σύμπνοια, επικοινωνία και δημοκρατικότητα, τότε η οικογένεια δεν είναι απλά καταφύγιο, είναι κάτι πολύ περισσότερο. Είναι ένα κύτταρο με ισχυρό DNA που θα αναπτυχθεί και θα δημιουργήσει.
Και τώρα επιστρέφω στο δυσάρεστο γεγονός, ότι εκπλήσσομαι αρνητικά όταν σήμερα διαβάζω στις εφημερίδες για άρρωστες σχέσεις, βιαστές πατεράδες, παππούδες, συνένοχες μητέρες, καταστροφικές σχέσεις, παιδιά που από την πίεση των γονιών τους αυτοκτονούν στην εφηβεία.
Το θέατρο φτιάχνει έναν καθρέφτη και γι’ αυτό υπάρχει. Θέλω να πιστεύω ότι μέσα από ένα έργο και μια παράσταση, ένας άνθρωπος μπορεί να μετακινηθεί εσωτερικά και να συμμετέχει στην κοινωνία, να αντιληφθεί δηλαδή τι συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες της πόλης και να κινητοποιηθεί σε σχέση με το τι μπορεί να κάνει ο ίδιος. Με τρομοκρατεί η αδιαφορία.
Όταν κάποιος έχει μάθει να ζει μέσα στην καταπίεση, πως μπορεί αφενός να αναγνωρίσει το πρόβλημα και αφετέρου να το λύσει;
Δε ζούμε μόνοι μας, ζούμε ανάμεσα σε ανθρώπους, μέσα σε κοινότητες. Κάποια στιγμή θα αντιληφθείς τη διαφορετικότητά σου και θα την αναγνωρίσεις. Δε ζούμε μόνοι μας μέσα στη ζούγκλα και για αυτό αναφέρω την έννοια της κοινότητας: το σχολείο, οι φίλοι, το διάβασμα, οι στόχοι μπορούν να σε αφυπνίσουν, να δεις έξω από τον εαυτό σου και να προχωρήσεις στη ζωή.
Μέσα στην κοινωνία του έργου μας, του Φαέθοντα, είναι τρία παιδιά. Το καθένα έχει τη δική του προσωπικότητα: Η Μπεθ (Κατερίνα Κέντρου) δέχεται αδιαμαρτύρητα, η Άνν (Κλέλια Μαμουνάκη) αφυπνίζεται σταδιακά και ο Λέλο (Δημήτρης Βουτσής) επαναστατεί φτάνοντας στα άκρα. Εντέλει, οι λύσεις είναι πολλές.
Υπάρχουν μικρά θαρραλέα παιδιά τα οποία έχουν καταγγείλει τους γονείς τους. Υπάρχουν ”δάσκαλοι” οι οποίοι έχουν βοηθήσει και σχεδόν υιοθετήσει πολλούς νέους ανθρώπους και τους έχουν δείξει έναν άλλο δρόμο. Θέλω να πιστεύω ότι ακόμη και ένα βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός-σύμβουλος για το που θέλεις να πας και το τι θέλεις να αφήσεις πίσω σου.
Ποια είναι επαναστατική πράξη στην εποχή μας;
Αυτή είναι μια πράγματι πολύ δύσκολη ερώτηση για μένα. Σκέφτομαι πλέον ότι όταν ακούμε επανάσταση δεν σκεφτόμαστε τα οδοφράγματα και την ένοπλη βία, αλλά το πως να διατηρήσουμε την ανθρώπινη ουσία. Αναρωτιέμαι και ξαναθέτω συνεχώς το ίδιο ερώτημα στον εαυτό μου: Τι έχει σήμερα αξία; Ποιες είναι οι πράξεις αντίστασης; Να, για παράδειγμα, η κριτική σκέψη είναι αντίσταση. Επανάσταση είναι η φιλία, η αυθεντικότητα, να αντιστέκεσαι στην υπερκατανάλωση.
Βέβαια, μιλάω για το δικό μας κόσμο, για την Ευρώπη. Αν αναλογιστούμε τι γίνεται τώρα στο Ιράν, ναι, αυτό είναι επανάσταση. Ένας λαός που εναντιώνεται σε ένα θεοκρατικό και φασιστικό κράτος. Θα καταλήξω στο σύνθημα που λέγαμε όταν ήμουνα πολύ νέα, ότι η καθημερινότητά μας είναι μια επαναστατική πράξη και πως οι πράξεις μας είναι αυτές που καθορίζουν την ουσία της ζωής.
Καθώς και στη φράση του έργου μας: «Να ζεις – αυτό είναι όλο το ζήτημα. Να ζεις».
Τι σου δίνει δύναμη και πίστη στην καθημερινότητα;
Η δύναμη και η πίστη είναι μια συνειδητή απόφαση. Έχω πίστη στον άνθρωπο. Έχω βρει το δρόμο μου και το σκοπό μου από τα πολύ μικρά έως τα πολύ μεγάλα. Ο καφές το πρωί, η βόλτα με το σκύλο μου. Η πίστη έρχεται και επανέρχεται όταν συνειδητοποιώ ότι δεν είμαστε μόνοι μας στον κόσμο, υπάρχει η σύνδεση με τους άλλους.
Το θέατρο παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτό. Έχω πίστη και αφοσίωση στο θέατρο. Το αγαπώ, με θρέφει, με ανανεώνει. Ο χρόνος σταματάει όταν είμαστε μέσα σε μια σκοτεινή αίθουσα και βλέπουμε μια παράσταση. Επικοινωνούμε, κοινωνούμε, είμαστε αλληλέγγυοι. Κάποτε, πριν πολλά χρόνια κινδύνεψα να πεθάνω, όμως επανήλθα στη ζωή. Η ίδια η ζωή με κράτησε κοντά της, αυτή μου έδειξε τι είναι δύναμη. Το ίδιο το σώμα μας είναι η δύναμή μας.
Ο Λέλο Λομ στον Φαέθοντα λέει κάποια στιγμή ότι «η δύναμη είναι πράξη» και ότι πρέπει να βρει τη δύναμη για την πράξη.

Φαέθων του Δημήτρη Δημητριάδη σε σκηνοθεσία Χρύσας Καψούλη στο Θέατρο Φούρνος
Συντελεστές
Συγγραφέας: Δημήτρης Δημητριάδης
Σκηνοθεσία: Χρύσα Καψούλη
Scenography – Video Scenography – Costume design: Xsquare DesignLab
Φωτισμοί: Απόστολος Τσατσάκος
Βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Κέντρου, Κλέλια Μαμουνάκη
Μουσική επιμέλεια: Χρύσα Καψούλη, Κατερίνα Κέντρου
Υλικό προώθησης – Trailer: Xsquare DesignLab
—
Ερμηνεύουν:
Χριστόφορος Κώνστας (Άμνετ Λομ)
Μάγδα Κατσιπάνου (Τζούλι)
Κατερίνα Κέντρου (Μπεθ)
Κλέλια Μαμουνάκη (Ανν)
Δημήτρης Βουτσής (Λέλο)
—
Διεύθυνση Παραγωγής: Γιάννης Γκουντάρας
Παραγωγή: Bonaventura ΑΜΚΕ
Υπεύθυνος Επικοινωνίας: Αντώνης Κοκολάκης
Social Media: Bonaventura ΑΜΚΕ
Θέατρο Φούρνος, Μαυρομιχάλη 168, Νεάπολη Εξαρχείων
Πρεμιέρα: 9 Φεβρουαρίου 2026
Παραστάσεις: κάθε Δευτέρα και Τρίτη μέχρι και 7 Απριλίου 2026
Ώρα έναρξης: 21:00
Διάρκεια: 80 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Τηλ. Θεάτρου: 2106460748





