Γιώργος Βαλαής / Το θέατρο ως εμπειρία
Δεν είναι θέατρο. Η είσοδος έχει μόνο το χαρακτηριστικό διακριτικό της αίρεσης που θα λάβουμε μέρος. Αφού ασφαλίσουμε τα κινητά μας τηλέφωνα σε έναν φάκελο, παίρνουμε το ζεστό μας ρόφημα και βολευόμαστε στις θέσεις μας. Μας υποδέχεται ο πνευματικός ηγέτης της αίρεσης. Μας καλοσωρίζει και μας μυεί στις βασικές αρχές και στο πρόγραμμα της βραδιάς. Δεν θα γίνει τίποτα άλλο, παρά μόνο αυτό που είναι γραμμένο. Για όλους του συμμετέχοντες της κοινής αυτής εμπειρίας.
Ο Γιώργος Βαλαής μας μίλησε για την παράσταση του έργου «ΟΛΙΚΗ ΑΜΕΣΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗ ΕΠΙΓΕΙΑ ΣΩΤΗΡΙΑ» του σπουδαίου Βρετανού συγγραφέα Tim Crouch που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στον Χώρο Φίατ σε μετάφραση και σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ραπτοτάσιου. Για το site specific αυτό γεγονός που αποτελεί θεατρικό δρώμενο και προσωπική εμπειρία συμμετοχής σε μία αίρεση ταυτόχρονα, καλώντας μας να αντιμετωπίσουμε τη βαθιά αρχέγονη ανθρώπινη επιθυμία να μην έχει κανείς την απόλυτη ευθύνη των πράξεών του, αλλά να μπορεί να την εναποθέσει στα χέρια κάποιας ανώτερης δύναμης. Για την προσωπική του διαδρομή στο ιδιαίτερο και ενδιαφέρον αυτό έργο και τις νέες γνώσεις που του χάρισε.
Τι σας κινεί το ενδιαφέρον στο έργο του Tim Crouch; Τι νέο μάθατε για τον εαυτό σας μέσα από αυτή τη δουλειά μέχρι τώρα;
Το έργο δημιουργεί διάφορα επίπεδα. Αφηγείται την επιστροφή μιας μητέρας που προσπαθεί να πάρει πίσω την κόρη της από μια αίρεση που έχει δημιουργεί ο πατέρας, την ημέρα της αποκάλυψης που όλη η αίρεση περιμένει την επικείμενη σωτηρία της. Ταυτόχρονα είναι και ένα σχόλιο πάνω στην χειραγώγηση που νοιώθουμε όλοι γύρω μας. Το πιο ενδιαφέρον για μένα είναι ότι οι θεατές ξεφυλλίζουν το βιβλίο της παράστασης όσο αυτή συμβαίνει μπροστά στα μάτια τους, πράγμα που δημιουργεί ένα επιπλέον επίπεδο στην παράσταση. Αυτό που έμαθα για τον εαυτό μου είναι ότι και εγώ στο παρελθόν (ελπίζω όχι πια) ήμουνα χειραγωγημένος από κάποιες ιδέες που πίστευα ότι εξηγούν τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούσα. Ότι δεν έβλεπα καθαρά.
Πως λειτούργησε η διπλή διανομή στην παράστασή σας; Διαφοροποιείται μία παράσταση ανάλογα με τον ηθοποιό που υποδύεται τον ρόλο;
Για μένα έχει πολύ ενδιαφέρον να βλέπω πως διαχειρίζεται το ίδιο υλικό ο Κωνσταντίνος. Να το ερμηνεύει από μια άλλη πλευρά. Οι λεπτομέρειες που βγαίνουν στην επιφάνεια αφορούν την ιδιοσυγκρασία του κάθε ανθρώπου και ο Κωνσταντίνος είναι ιδιοσυγκρασιακός ηθοποιός. Οι παραστάσεις διαφοροποιούνται αλλά παραμένουν στην ίδια τροχιά μεταφέροντας κάτι διαφορετικό, αφού κανείς μας δεν είναι ίδιος με τον άλλον.
Τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να ακολουθούν και να πιστεύουν έναν ηγέτη;
Το όραμά του, η αφήγηση που προσφέρει στον κόσμο, οι αδυναμίες τους να λύσουν τα προβλήματά τους, η πίστη που τους προσφέρει για έναν καλύτερο κόσμο, για μια μελλοντική σωτηρία, για μια ουτοπία που μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Πως διαμορφώνεται ο ηγέτης; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του; Ποια πρέπει να είναι;
Ας πάρουμε ένα πρόσφατο παράδειγμα, την εκλογή του Ζόραν Μαμντάνι στη δημαρχία της Νέας Υόρκης. Στον προεκλογικό του αγώνα μίλησε για τα ακριβά ενοίκια της πόλης, για τους φτωχούς μετανάστες, για τον κυνισμό των πολιτικών του αντιπάλων. Στην νικητήρια ομιλία του είπε: “Ξεκινά η εποχή όπου η αγάπη θα είναι μια πολιτική πράξη”. Κάτω από αυτήν την ιδεαλιστική φράση βρίσκεται μια άλλη ανάγνωση του κόσμου. Ένας ηγέτης παίρνει την πραγματικότητα και της δίνει μια άλλη ανάγνωση, το αν θα καταφέρει να το κάνει είναι ένα άλλο θέμα, εξίσου σημαντικό φυσικά. Ένας ηγέτης μεταμορφώνει τα αισθήματα ενός λαού και δημιουργεί ένα ηθικό παράδειγμα για να το ακολουθήσουν όλοι, γίνεται η φωνή του κόσμου και ταυτόχρονα διαβάζει με έναν νέο τρόπο την ιστορική στιγμή. Όλα αυτά που υποσχέθηκε ο νυν δήμαρχος της Νέας Υόρκης Μαμντάνι, δεν θα μπορούσε καν να τα πει πριν από 20 χρόνια. Να θυμίσω ότι είναι μουσουλμάνος και ότι η Νέα Υόρκη έχει δεχτεί επίθεση στους δίδυμους πύργους από ισλαμική τρομοκρατική οργάνωση, που στο μυαλό κάποιων ηλίθιων μπορεί να ταυτίζεται. Ενδιαφέρον επίσης έχει ότι ένα χρόνο πριν, ελάχιστοι από τους ψηφοφόρους του τον γνώριζαν. Εντυπωσιακό. Σχεδόν ελπιδοφόρο.
Πως μπορούμε να αντισταθούμε σε επίδοξους δημαγωγούς; Ποια τα όπλα μας;
Πρέπει κανείς να βλέπει πίσω από τα λόγια των ανθρώπων και να καταλαβαίνει τι πραγματικά υπόσχονται. Όλοι οι πολιτικοί εκμεταλλεύονται την δυσαρέσκεια μας στην παρούσα κατάσταση, παρόλο που είναι και οι ίδιοι συνυπεύθυνοι. Προσωπικά όταν ακούω πολιτικούς που δεν μιλάνε για ανακατανομή πλούτου ή προνομίων μέσα στην κοινωνία, δεν υπόσχονται πιο δίκαιους θεσμούς σε μια κοινωνία αλλά αντί για αυτό μιλάνε για μια ισχυρή Ελλάδα, καταλαβαίνω περί τίνος πρόκειται.
Η εξουσία είναι αυτονόητο ότι διαφθείρει ή μπορεί να υπάρξει και ηγέτης ενάρετος;
Ο Σαίξπηρ έχει απαντήσει εδώ και αιώνες στο ερώτημα, αφήνοντας μας κληρονομιά κάποιους εξαιρετικούς μονολόγους, για ανθρώπους που η εξουσία που πήραν κατέστρεψε μέσα τους οτιδήποτε ανθρώπινο είχαν. Αντίθετα τα απομνημονεύματα κάποιων πολιτικών δεν αναφέρουν τίποτα για αυτήν την σημαντική απώλεια, συνήθως μιλάνε για τις περιπέτειες που αντιμετώπισαν. Η εξουσία διαφθείρει. Η εξουσία είναι ναρκωτικό. Ελάχιστοι μπορούν να αντισταθούν στην αίσθηση παντοδυναμίας που δίνει, στον στρατό από κόλακες που ακολουθούν, στις ζητωκραυγές του κόσμου, στην ψευδαίσθηση ότι είσαι στην κορυφή της ζωής σου, ότι τα υποτιθέμενα σημαντικά όνειρά σου συγκινούν ολόκληρη την κοινωνία. Το εγώ ενός ανθρώπου τρέφεται από όλες αυτές τις καταστάσεις.
Στην εποχή μας που μπορούμε να βρούμε ανακούφιση και καταφύγιο;
Δύσκολη ερώτηση. Η απάντηση όμως μπορεί να είναι απλή, μόνο η αγάπη μπορεί να σου δώσει ανακούφιση και να σου προσφέρει καταφύγιο. Όπως λέει και ο Ουίλιαμ Μπάροουζ: Η αγάπη είναι το πιο φυσικό παυσίπονο που υπάρχει.
Τι σας δίνει δύναμη και πίστη στην καθημερινότητα;
Η αγάπη που παίρνω από κάποιους δικούς μου ανθρώπους και ένα προσωπικό μου πείσμα.
Μετάφραση/ σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Ραπτοτάσιος
Μουσική & Sound design: Jeph Vanger
Κοστούμια: Μαρία Σεσίλ Ιγγλέση
Σύλληψη σκηνικού: Αλέξανδρος Ραπτοτάσιος
Εικονογράφηση Βιβλίου: Rachana Jadhav
Βοηθός σκηνοθέτη: Αλέξανδρος Πάνου
Σκηνογραφία: Marco Turcich, Antonello Corvaro
Ψηφιοποίηση σκηνογραφίας: Δημοσθένης Κλιμενωφ,
Πρωταγωνιστούν: Πέγκυ Τρικαλιώτη, Νοεμή Βασιλειάδου και σε διπλή διανομή ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης και ο Γιώργος Βαλαής
Διανομή:
Γιώργος Βαλαής: 01/11 (19.00), 07/11, 08/11 (19.00), 14/11, 15/11 (19.00 & 21.15), 16/11, 21/11, 22/11 (19.00), 28/11
Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης: 01/11 (21.15), 02/11, 08/11 (21.15), 09/11, 22/11 (21.15), 23/11
ΦΙΑΤ
Φαλήρου 97, Κουκάκι 11741
Η είσοδος του θεάτρου είναι επί της Λεωφ. Συγγρού 114
(χάρτης)
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
Παρασκευή: 21.00
Σάββατο: 19.00 & 21.15
Κυριακή: 20.00
Προπώληση
