Το σύμπαν του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι επιχειρεί να μεταφέρει στον ειδικά διαμορφωμένο για την συγκεκριμένη παράσταση υπόγειο χώρο του Ιδρύματος Κακογιάννης, ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Χατζής. Στο πλευρό του βρίσκονται η Λυδία Κονιόρδου που θα αναλάβει τον μονόλογο του Μεγάλου Ιεροεξεταστή και οι Θεοχάρης Ιωαννίδης, Ηλέκτρα Καρτάνου, Νίκος Λεκάκης και Νίκος Μάνεσης που θα μοιραστούν με τον σκηνοθέτη τους ρόλους των Δαιμονισμένων. Οι παραστάσεις θα παρουσιάζονται κάθε Παρασκευή και Σάββατο εναλλάξ και κάθε Κυριακή σε μία ενιαία παράσταση. Η ηθοποιός Ηλέκτρα Καρτάνου, λίγο πριν την πρεμιέρα, μας μίλησε για το έργο του μεγάλου συγγραφέα, τις συγκινήσεις που της χάρισε και την αδιαμφισβήτητη αξία του και στην δική μας εποχή, την παράσταση και τις διαδρομές που μοιράστηκε με τους συνεργάτες της, την δύναμη της κίνησης του σώματος, του μυαλού, της ζωής.

Τι σε συγκινεί στα κείμενα του Ντοστογιέφσκι;

Ανεξαρτήτως σκηνοθετικής ματιάς, το κείμενο του Ντοστογιέφσκι είναι τόσο βαθύ και μεστό που δεν μπορεί να μην πρωταγωνιστεί αυτό και να σε συγκινεί. Δεν κινητοποιεί μία αίσθηση ή ένα συναίσθημα απλώς, κινητοποιεί μια ολόκληρη κοσμοθεωρία και ένα σύνολο αισθήσεων, που αφορά κάθε άνθρωπο, πάντα. Είναι μία ολοκληρωμένη εμπειρία. Σαν ποίηση, λόγω του βάθους των νοημάτων και της περιεκτικότητας. Ειλικρινά, με συγκλονίζει πόσο κοντά μας είναι σήμερα.

Πόσο δύσκολο είναι να γίνουν αυτά τα κείμενα θέατρο;

Παρόλο που δεν έχω καμία συμβολή στην θεατρική μεταφορά, μπορώ να πω με σιγουριά ότι είναι πολύ δύσκολο. Και όταν βρίσκεσαι στην σκηνή και πρέπει αν διαχειριστείς τέτοια νοήματα είναι επίσης πολύ δύσκολο. Μάλλον ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει κανείς σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αφαίρεση ούτως ώστε να μπορέσουν να χωρέσουν όσο το δυνατόν περισσότερα νοήματα και σκέψεις.

Πρόκειται για ένα σύνολο δύο διαφορετικών παραστάσεων. Συνομιλούν με κάποιον τρόπο ή είναι τελείως ανεξάρτητες;

Ναι, γιατί και στα δύο αυτά μυθιστορήματα πρωταγωνιστεί το ζήτημα της πίστης. Με ένα τρόπο είναι σαν να συνεχίζει το ένα το άλλο. Είναι πολύ διαφορετικά, αλλά συνομιλούν.

Η πίστη είναι η δύναμη που μας κρατάει στη ζωή;

Πιστεύω ότι η πίστη με την ευρύτερη έννοιά της, είναι κινητήριος δύναμη για την ζωή. Και στον Ντοστογιέφσκι βλέπουμε τον άνθρωπο που αγωνίζεται να πιστέψει κάπου για να μπορέσει να ζήσει. Αυτό το “κάπου” πρέπει αν το βρει ο καθένας μόνος του. Εγώ νομίζω ότι πιστεύω στην επικοινωνία και στην αλλαγή που φέρνει αυτή στη ζωή μας. Η επικοινωνία φέρνει την κίνηση και το αντίστροφο. Κίνηση σημαίνει ζωή.

Η κίνηση είναι πιο αποκαλυπτική από τον λόγο;

Ναι. Το σώμα είναι πολύ δύσκολο να πει ψέματα και να ξεγελάσει το ίδιο τον εαυτό του. Αν πεις κάποιο ψέμα, το σώμα θα σε προδώσει. Και στην σκηνή και εκτός. Το μυαλό μπορεί να τιθασευτεί, δεν εκφράζεται τόσο άμεσα, ενώ το σώμα είναι πιο άμεσο και πιο απλό. Επίσης, παρόλο που έχουμε πολλές λέξεις που συνδυάζοντάς τες μπορούμε να εκφράσουμε πολύ βαθιά πράγματα, είναι πολλές οι φορές που δεν είναι αρκετές. Μάλλον ο σωματικός είναι πιο ασφαλής δρόμος για να βρεις κάτι.

Σε τι επαναστατούν οι ήρωες του έργου;

Σε όλα. Στο δόγμα, στο κοινωνικό πλαίσιο, στους τύπους, ακόμα και στις ίδιες τους τις θεωρίες. Κάνουν έναν αγώνα αναζητώντας κάτι. Δεν αρκεί να πιστεύει ένας άνθρωπος κάτι. Χρειάζεται και κάποιος άλλος να το επαληθεύσει. Νομίζω ότι πάνω απ΄όλα αμφισβητούν την πίστη σαν τρόπο ζωής, την ριζωμένη μέσα μας πίστη.

Που καταλήγει η προσπάθειά τους;

Μένει ανοιχτό αυτό. Η ιστορία διέπεται από μία ιδέα που θεωρώ πως την έχουμε ακολουθήσει ως ένα βαθμό. Δεν μιλάμε για έξι διαφορετικά πρόσωπα, αλλά για τους δαίμονες του Σταυρόγκιν που τους απελευθέρωσε και συνομιλεί μαζί τους. Ακόμα κι αν κάποιος από αυτούς πεθάνει, δεν σημαίνει κάτι γιατί ξεκινούν όλοι από το ίδιο πρόσωπο. Μια διαδρομή βλέπουμε. Λέει ο Νίτσε πως αν κάποιος ψάχνει την γαλήνη πρέπει να πιστέψει στον Θεό, αν όμως, ψάχνει την αλήθεια, πρέπει να αρχίσει την έρευνα. Αυτό νομίζω πραγματεύεται και το έργο. Ο δικός μου ρόλος φέρει ένα μεταφυσικό κόσμο και έχει ενσυναίσθηση και έντονη ποιητική διάθεση στην έκφρασή της. Η δική της πίστη βρίσκεται σε όλα όσα μπορεί να πιστεύει μια γυναίκα.

Υπάρχει το μεταφυσικό στοιχείο στη ζωή μας;

Ναι, αλλά με την έννοια των πραγμάτων που δεν μπαίνουν σε ένα πλαίσιο και δεν εξηγούνται με όρους απολύτως κατανοητούς. Δεν είναι κάτι που δεν ανήκει στις φυσικές δυνατότητες.

Ποιοι είναι οι δαίμονες των χαρακτήρων;

Θα έλεγα το σκοτάδι και το φως που υπάρχουν μέσα μας. Και που για κάποιους λόγους κάθε φορά κάποιο απ΄τα δύο υπερτερεί. Το τι είναι καλό σε κάθε περίπτωση και το τι θα νικήσει δεν το γνωρίζουμε και για αυτό τον λόγο νομίζω αφήνει και ο συγγραφέας ανοιχτό το τέλος.

Τι χαρίζει το θέατρο στη ζωή σου;

Δεν θα φοβηθώ τα κλισέ! Την ζωή μου χαρίζει. Την κίνηση που έχω ανάγκη για να ζω. Ζωή είναι να μοιράζεσαι, να δίνεις και να επικοινωνείς και νομίζω ότι το θέατρο είναι από τις πιο υψηλές μορφές επικοινωνίας. Αν καταφέρνουμε να δημιουργούμε κάτι ανάμεσά μας, αυτό είναι ζωή.

Έχεις και τα μαθήματα εναέριων ακροβατικών.

Επίσης αυτό συνδέεται με αυτήν την πίστη για την ζωή και την τέχνη. Βλέπω αυτά τα μαθήματα σαν εκμάθηση μιας καινούργιας γλώσσας για να πούμε κάτι. Έχουν μέσα μου έντονη καλλιτεχνική διάσταση. Με αυτή την έννοια είναι πολύ κοντά στο θέατρο. Επίσης, η διδασκαλία είναι κάτι που αγαπώ πάρα πολύ. Ως δασκάλα έχω μάθει πάρα πολλά πράγματα, κάποιες φορές περισσότερα από όσα διδάσκω. Υπάρχει μια μαγεία στην επικοινωνία αυτή.

Τι σου δίνει χαρά και δύναμη στην καθημερινότητα;

Μου δίνει μεγάλη χαρά να βρίσκομαι σε κάποιου είδους σύνολα. Οποιαδήποτε αφορμή για επικοινωνία μου δίνει δύναμη και κουράγιο. Επίσης το να δέχομαι τα πράγματα που έρχονται και που φεύγουν χωρίς να τα κρίνω, γιατί όλα κινούνται για να μας προσφέρουν το επόμενο βήμα. Δεν γνωρίζουμε αν κάτι είναι καλό ή κακό και δεν πρέπει να το χαρακτηρίζουμε πριν δούμε που πάει.

Μέγας Ιεροεξεταστής –Δαιμονισμένοι του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Χατζή στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

Δαιμονισμένοι

Διασκευή-Απόδοση-Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Χατζής

Διεύθυνση Παραγωγής: Κωνσταντίνα Αγγελέτου

Σκηνική Εγκατάσταση: Λία Ασβεστά – Κωνσταντίνος Χατζής

Ζωγραφικά πορτραίτα: Βαγγέλης Κοτσολάκος

Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Μέντης

Κίνηση: Άγγελος Παπαδόπουλος

Βοηθός Σκηνοθέτη: Μαρίλια Μητρούση – Ηλέκτρα Καρτάνου

Ειδικό μακιγιάζ: Λιλά Μαρή

Κοστούμια: Miranda Dempsey

Παίζουν:

Θεοχάρης Ιωαννίδης

Ηλέκτρα Καρτάνου

Νίκος Λεκάκης

Νίκος Μάνεσης

Κωνσταντίνος Χατζής