1938. Βιέννη. Καθώς η Αυστρία προσαρτάται στο Γ’ Ράιχ. Η Lola Blau, μια νεαρή Εβραία ηθοποιός παλεύει για το όνειρό της, ταξιδεύει, αγωνίζεται, πετυχαίνει, απογοητεύεται. Η ιστορία της ανθρωπότητας και οι ιστορίες των ανθρώπων περιπλέκονται και αλληλοκαθορίζονται σε μία παράσταση που μας ταξιδεύει στον χρόνο με όχημα την μουσική και τα τραγούδια και μας οδηγεί σε μία εξομολόγηση που συνομιλεί με τις δικές μας σκέψεις και αγωνίες και ανακουφίζει. Η Κατερίνα Γιαμαλή μας μίλησε για το -μουσικό- ταξίδι της παράστασης που θα παρουσιαστεί στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης 4 – 7 Μαίου. 

Τι σας συγκινεί στο συγκεκριμένο έργο;

Το γεγονός ότι τα θέματα που θίγει το έργο παραμένουν απολύτως επίκαιρα σε συνδυασμό με τον ψυχαγωγικό τρόπο που ασκείται η οποιαδήποτε κριτική του, ήταν κάτι που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του. Ομολογώ όμως ότι το βασικό σημείο συνάντησής μου με την ηρωίδα ήταν το ότι κι αυτή όπως και εγώ και πολλοί άλλοι νομίζω, στεκόμαστε αμήχανοι και νηφάλιοι μπροστά σ’ αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο μέχρι αυτά να αγγίξουν κι εμάς τους ίδιους. Η Λόλα Μπλάου είναι μια Βιεννέζα, εβραϊκής καταγωγής θεατρίνα που ξεκινά την καριέρα της λίγο πριν την προσάρτηση της Αυστρίας στο Γ΄Ράιχ το 1938. Δηλώνει από την αρχή την άγνοια της για την πολιτική και αρνείται να πάρει θέση. Εξαιτίας της καταγωγής της χάνει το συμβόλαιό της με το Εθνικό θέατρο του Λιντς και αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα και να χαθεί με τον αγαπημένο της. Καταλήγει σε καμπαρέ στην Ελβετία κι όταν την απελαύνουν κι από κει καταφέρνει να μεταναστεύσει στην Αμερική όπου και γίνεται μεγάλη σταρ όπως είχε ονειρευτεί. Σύντομα συνειδητοποιεί τη ματαιότητα του “Αμερικανικού ονείρου” που την καταθλίβει κι όταν ο παλιός της έρωτας την παρακινεί να συναντηθούν στη Βιέννη, επιστρέφει για να συνειδητοποιήσει ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει ακόμα κι αν ο πόλεμος έχει τελειώσει. Απογοητευμένη από το απολιθωμένο θέατρο που συναντά στην επιστροφή της, επιλέγει πια το καμπαρέ όπου μπορεί να εκφραστεί ελεύθερα να πάρει θέση και να γίνει καταγγελτική. Η μεταστροφή και η συνειδητοποίησή της είναι γροθιά στο στομάχι.

Πως δουλέψατε για την παράσταση;

Το πρώτο και ιδιαίτερα δύσκολο στοίχημα ήταν η μετάφραση και ιδιαίτερα η απόδοση των στίχων και η προσαρμογή τους στη μουσική. Τη μετάφραση του κειμένου ανέλαβε η εξαιρετική Κοραλία Σωτηριάδου και την απόδοση των στίχων ξεκίνησα εγώ με την καθοριστική συμβολή της! Εδώ οφείλω να ευχαριστήσω και τη συνάδελφο και φίλη Ρηνιώ Κυριαζή για την παραχώρηση του υλικού της από την παράσταση που είχαν ανεβάσει σε σκηνοθεσία της Μίρκας Γεμεντζάκη με τίτλο: “H Ξένη” το 2008 βασισμένη στο έργο “Απόψε: Λόλα Μπλάου”, με τη Ρηνιώ στον ομώνυμο ρόλο και σε απόδοση στίχων της ίδιας. Φαινόταν αδύνατο να καταφέρουμε μέσα στη συγκεκριμένη μουσική που ήταν γραμμένη για να κουμπώνει με τη γερμανική γλώσσα να προσαρμόσουμε την ελληνική, με ομοιοκαταληξίες και λεκτικά παιγνίδια χωρίς να ξεφύγουμε από το σαρδόνιο πνεύμα του Kreisler, αλλά αυτό το στοίχημα-τολμώ να πω- ότι το κερδίσαμε. Ακολούθησε μεθοδικά οργανωμένα από τον σκηνοθέτη μας Michael Seibel η συνεργασία μου με τον μοναδικό πιανίστα μας τον Τάσο Σπηλιωτόπουλο και την πολυτάλαντη χορογράφο μας Όλγα Σπυράκη. Παράλληλα δουλεύαμε με τον σκηνοθέτη τη σύνδεση της ιστορίας, ο οποίος καθοδηγούσε τον υπεύθυνο για τα video της παράστασης Χρήστο Καρτέρη, τρέχαμε για τα κοστούμια με την ακούραστη Λαμπρινή Καρδαρά, για να ολοκληρώσουμε με τους καθοριστικούς φωτισμούς του Αντώνη Παναγιωτόπουλου και να έχουμε το αποτέλεσμα που ελπίζουμε ότι θα δείτε.

Πώς λειτουργεί η μουσική σε συνδυασμό με την ιστορία;

Θέλω να τονίσω οτι με τον όρο “καμπαρέ” εννοούμε το είδος αυτό της γερμανικής επιθεώρησης στο οποίο ο θεατής παρακολουθεί την εξέλιξη της ιστορίας μέσα από τραγούδια. Αυτό δεν σημαίνει οτι όλα αυτά τα τραγούδια συντελούνται μέσα σε ένα καμπαρέ. Η Λόλα Μπλάου μπορεί να είναι σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, σ΄ένα σιδηροδρομικό σταθμό, στο καμαρίνι της κ.λ.π Πρόκειται για ένα μουσικό έργο με ελάχιστη πρόζα, όπου ο θεατής παρακολουθεί την πορεία, τις σκέψεις και τα συναισθήματα της ηρωίδας και την διαδρομή της προς τη συνειδητοποίηση κυρίως μέσα από τα 20 αυτά υπέροχα τραγούδια.

Παρατηρείτε κοινά ανάμεσα στην εποχή μας και στην εποχή που διαδραματίζεται το έργο;

Τα κοινωνικά και πολιτικά δεδομένα του κόσμου μας σήμερα είναι φανερά αντίστοιχα εκείνων του έργου. Προσφυγιά, πόλεμοι, διωγμοί, άνθρωποι που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους εξαιτίας των διαφορετικών τους θρησκευτικών, πολιτικών, πολιτισμικών ακόμη και σεξουαλικών πεποιθήσεων και επιλογών. Οι άνθρωποι ανέκαθεν ανοιχτά καταδικάζουμε τους εγκληματίες και τους υποκριτές που κρύβονται πίσω από το σύστημα και κανένας δεν αποδέχεται τις ευθύνες του στην ιστορική εξέλιξη. Απλώς ελπίζουμε και ευχόμαστε τα άσχημα να μην τύχουν σε μας!

Η εποχή καθορίζει τους ανθρώπους ή το αντίστροφο; Είναι αδύνατον να αλλάξουν οι άνθρωποι;

Κάθε εποχή στηρίζεται σε ένα αξιακό σύστημα. Το αξιακό σύστημα της εποχής μας βρίσκεται σε αποσύνθεση. Η σκόπιμη και μεθοδευμένη -επί μακρόν- απομάκρυνση από τη γνώση οδηγεί στην έλλειψη αυτοπεποίθησης την κοινωνία, με αποτέλεσμα ο κάθε ένας να προσπαθεί “να κατοχυρώσει τη δική του θέση στον ήλιο”, όπως χαρακτηριστικά λέει για τη Λόλα Μπλάου ο Kreisler. Κι όπως ο ίδιος συνεχίζει προσδιορίζοντας το μήνυμα που παίρνει η Λόλα Μπλάου τελικά, “Κάθε άνθρωπος θα πρέπει πάνω από όλα να προσπαθεί να απομακρύνει και να καταρρίπτει όλα εκείνα τα εμπόδια που φράζουν τον ήλιο τόσο για τον ίδιο όσο και για τους συνανθρώπους του”. Ίσως, τότε οι άνθρωποι καταφέρουν να καθορίσουν θετικά την εποχή τους!

Τι σας δίνει δύναμη στις δύσκολες περιόδους- εποχές;

Η αγάπη είναι το καταφύγιό μου. Η επιστροφή μου στη φύση και στη φύση μας που είναι να αγαπάμε, μου δίνει δύναμη και γαλήνη.

Υπάρχει κάποιο κομμάτι του έργου που ξεχωρίζετε; Γιατί;

Στο τελευταίο κομμάτι η Λόλα Μπλάου, κάνοντας τον απολογισμό της καλεί τον κόσμο να μοιραστεί το παράπονό της λέγοντας: “Σίγουρα κάποιοι κάπου αλλού τραγουδούν, μα για μένα πολύ σιγανά” και είναι σαν να παρακινεί να ενωθούν όλες οι αδύναμες φωνές, για να πάψουν να υπάρχουν κάποτε παραπονεμένοι στον κόσμο αυτόν. Αγαπώ ιδιαίτερα αυτό το κομμάτι γιατί είναι απολύτως εξομολογητικό, τόσο για τη Λόλα Μπλάου όσο και για μένα την ίδια. Όταν η τέχνη γίνεται εξομολόγηση ξαλαφρώνει κι ο ηθοποιός κι ο θεατής!

ΑΠΟΨΕ: LOLA BLAU
Μιούζικαλ για μία ηθοποιό και έναν πιανίστα

Παραστάσεις
4, 5, 6, 7 Μαϊου 2017 | Ώρα 21.00

Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Πειραιώς 206 | Τ: 210 341855 | www.mcf.gr

Μετάφραση: Κοραλία Σωτηριάδου.
Απόδοση στίχων τραγουδιών Κατερίνα Γιαμαλή – Κοραλία Σωτηριάδου
Σκηνοθεσία: Michael Seibel
Σκηνικά – Κοστούμια: Λαμπρινή Καρδαρά
Επιμέλεια κίνησης: Όλγα Σπυράκη
Φωτισμοί: Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Video: Χρήστος Καρτέρης

Επί σκηνής
Lola Blau: Κατερίνα Γιαμαλή
Πιάνο: Τάσος Σπηλιωτόπουλος