Το Αγκάθι της Ακακίας του Φίλιππου Ζαρφειάδη, το έργο που τολμά να φέρει στο φως τις πραγματικές ιστορίες γυναικών, οι οποίες έχουν υποστεί την πρακτική της κλειτοριδεκτομής, αφού ταξίδεψε στη Θεσσαλονίκη, την Λάρισα και την Πάτρα, επιστρέφει για τρίτο κύκλο παραστάσεων στο θέατρο Άβατον από την Πέμπτη 4 Απριλίου. Μας μίλησε για τους λόγους που τον συγκίνησε το ευαίσθητο αυτό θέμα, για το πως έγινε παράσταση και για το πως μπορούμε να μιλάμε με το θέατρο και την τέχνη για όλα τα σημαντικά θέματα γύρω και μέσα μας.

Τι σας συγκίνησε σε ένα τόσο ευαίσθητο θέμα; Γιατί επιλέξατε να ασχοληθείτε μ΄αυτό;

Πολλές φορές, μου είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσω ακόμα και σήμερα τι ήταν αυτό ακριβώς που με έκανε να πάρω την απόφαση να ασχοληθώ με το θέμα της κλειτοριδεκτομής. Υπάρχουν στιγμές που λέω ότι το έκανα για αυτόν τον λόγο και την επόμενη μέρα βρίσκω έναν άλλο λόγο εξαιτίας του οποίου τελικά ανέβασα την παράσταση το αγκάθι της ακακίας. Σίγουρα με συγκινεί βαθιά το γεγονός ότι ένας άνθρωπος χάνει μία για πάντα το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στη χαρά, το δικαίωμα στον έρωτα εξαιτίας ενός παραλογισμού. Αυτός και μόνο αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για να επιλέξω το συγκεκριμένο θέμα. Από εκεί και πέρα, αν ψαχτώ πιο βαθιά, μπορώ να σου πω και άλλους λόγους. Όπως για παράδειγμα ότι είμαστε ως χώρα τελείως απροετοίμαστοι να υπερασπιστούμε αυτούς τους ανθρώπους, να υπερασπιστούμε αυτές τις γυναίκες, που χρειάζονται τη βοήθειά μας ή που έχουν ανάγκη από άσυλο.

Πώς δουλέψατε για να γίνει παράσταση;

Το πρώτο στάδιο, αφού επέλεξα να κάνω παράσταση με θέμα την κλειτοριδεκτομή, ήταν να ξεκινήσω ευθύς εξαρχής από την έρευνα. Μελέτησα πολύ, διάβασα μυθιστορήματα, προσωπικές μαρτυρίες, έρευνες από διατριβές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές, από το τμήμα της νομικής ή της ιατρικής. Είδα πολλά ντοκιμαντέρ, ταινίες, εκπομπές. Και μετά πάλι από την αρχή, ξαναγυρνούσα στα ίδια αναγνώσματα, στα ίδια βιβλία. Αφού συγκέντρωσα το υλικό μου, το δεύτερο στάδιο της διαδικασίας ήταν να κατανοήσω πώς έχει περάσει η κλειτοριδεκτομή στη συλλογική μνήμη του κόσμου. Τι σημαίνει για έναν δυτικό ένας πατέρας να αποφασίζει ότι η κόρη του πρέπει να ακρωτηριαστεί. Και σε αυτό βέβαια σημαίνοντα ρόλο παίζουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Τέλος, αφού τελείωσε η συγγραφή του έργου, με τα παιδιά, τη Μαρίνα Παντελάκη, τη Μαριλένα Δήμα και τον κρουστό μας, τον Θωμά Αντωνόπουλο, δουλέψαμε το αισθητικό κομμάτι της παράστασης. Είχε πολύ άγχος όλο αυτό, αλλά τώρα, μετά από έναν χρόνο και βλέποντας το ταξίδι που έχει κάνει η παράσταση όλο αυτό το διάστημα, θυμάμαι με νοσταλγία τις στιγμές κατά τις οποίες φτιάχναμε την παράσταση.

Μπορεί το θέατρο να αλλάξει κάτι στον κόσμο όπου ζούμε; Πού φτάνουν οι δυνατότητές του;

Όχι μόνο το θέατρο αλλά η τέχνη γενικότερα μπορεί να αλλάξει τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Όχι όμως με έναν τρόπο απτό, με έναν τρόπο άμεσο. Ακούς ένα τραγούδι στο ραδιόφωνο και μετά έχοντας στα αυτιά σου τη μελωδία είσαι ένας άλλος άνθρωπος. Μιλάς με διαφορετικό τρόπο, βλέπεις το περιβάλλον γύρω σου με μία διαφορετική ματιά. Βγαίνεις από ένα μουσείο, δεν είσαι ο ίδιος με αυτόν που ήσουν πριν μπεις σε αυτό… Τις προάλλες είδα μία παράσταση και, όταν βγήκα από αυτή, είχα τελείως διαφορετική ψυχολογία. Ακόμα και αυτή η στιγμιαία αλλαγή, η στιγμιαία μεταστροφή της ψυχολογίας μας, του συναισθηματικού μας κόσμου είναι πολύ σημαντική. Η ενασχόληση με την τέχνη σε αλλάζει σε βάθος χρόνου και, όταν αλλάζεις εσύ, τότε αλλάζει και ο κόσμος μέσα στον οποίο ζεις.

Πώς δικαιολογούνται οι πράξεις ακρότητας που συνεχίζουν να υπάρχουν στον κόσμο μας μετά από τόσους αγώνες;

Νομίζω πως μας λείπει η ενσυναίσθηση. Δεν νιώθουμε τα πράγματα στην πραγματική τους διάσταση, βομβαρδιζόμαστε καθημερινά με πληροφορίες, αριθμούς, διαγράμματα, στατιστικές. Όλοι αυτοί οι αριθμοί, όλη αυτή η υποτιθέμενη γνώση έχει μία ακηδία. Τι μπορεί πραγματικά να νιώσει κανείς, όταν διαβάζει σε μία εφημερίδα ότι αυτή τη στιγμή κατά την οποία μιλάμε 200 εκατομμύρια γυναίκες ζουν κάπου στον κόσμο έχοντας βιώσει τον ακρωτηριασμό των γεννητικών τους οργάνων; Αυτός ο αριθμός είναι τρομακτικά μεγάλος για να μπορέσει ο ανθρώπινος νους να τον συλλάβει. Σχετικά με τους αγώνες για τους οποίους με ρωτάς έχω την άποψη πως αγώνες πρέπει να δίνονται καθημερινά τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, αυτό όμως που έχει βαρύνουσα σημασία είναι πως, όταν δίνεις αγώνα για κάτι, πρέπει πάντα να έχεις να προτείνεις. Όταν γκρεμίζω κάτι, πρέπει να είμαι έτοιμος και να χτίσω, ο αγώνας πρέπει να είναι εποικοδομητικός.

Ποια είναι επαναστατική πράξη στην εποχή μας;

Επαναστατική πράξη στην εποχή μας είναι να πας κόντρα στο ρεύμα, να αποβάλεις τον «ωχαδελφισμό» που μας διακρίνει και να αντιδράσεις για αυτά που συμβαίνουν γύρω μας και μας πληγώνουν, να διεκδικήσουμε ξανά το δικαίωμα στο όνειρο, την ελπίδα, την ευτυχία.

Τι σας δίνει δύναμη στην καθημερινότητα;

Όσο κι αν σου φαίνεται παράξενο, δύναμη μου δίνει η ίδια η καθημερινότητα. Ο Σαίξπηρ είχε γράψει πως όλοι μας ελκόμαστε από τους βοριάδες, από τους δυνατούς ανέμους, από τους απόκρημνους γκρεμούς. Όλα αυτά έχουν μία γοητεία. Στο τέλος της ημέρας όμως αυτό που μας χαρακτηρίζει ως ανθρώπους είναι το ελαφρύ το αεράκι! Με αυτό ο Σαίξπηρ ήθελε να πει πως, ακόμα και αν όλοι μας έχουμε μεγάλα όνειρα, τις φιλοδοξίες μας, τις ματαιοδοξίες μας, αυτό που μπορεί να έχει πιο μεγάλη σημασία σε τελική ανάλυση είναι αυτή η καθημερινότητα, αυτή η ρουτίνα. Αυτό το καθημερινό ξύπνημα, το ότι είσαι υγιής κι έχεις τους δικούς σου ανθρώπους κοντά σου, μία βόλτα στη θάλασσα, ένας καφές με έναν φίλο ή μια φίλη, που σου κλείνει πονηρά το μάτι και σου λέει θα τα πούμε αύριο πάλι. Τι πιο ωραίο από αυτό!

Το Αγκάθι της Ακακίας

Κείμενο-Σκηνοθεσία: Φίλιππος Ζαρφειάδης
Ερμηνεία: Φίλιππος Ζαρφειάδης, Μαρίνα Παντελάκη, Μαριλένα Δήμα
Κρουστά: Θωμάς Αντωνόπουλος
Φώτα: Γιώργος Ψυχράμης
Φωτογραφίες και Βίντεο: Βαγγέλης Γουβέλης, Παναγιώτης Δομούζης, Έφη Γελέ
Αφίσα: Κυριακή Γεωργοπούλου
Σύνθεση-Στίχοι πρωτότυπου τραγουδιού: Γιώργος Τριανταφύλλου
Χορηγοί της παράστασης: Beer time και On tap Athens
Παραγωγή: Ουρανός με αστέρια
Προβολή/Επικοινωνία: Βάσω Σωτηρίου – We Will
Το ραδιοφωνικό σποτ της παράστασης ηχογραφήθηκε στα studio ζεύξις

Πού: Θέατρο Άβατον, Ευπατριδών 3, Γκάζι
Πότε: Από 4 Απριλίου και κάθε Πέμπτη και Κυριακή στις 21:15
Διάρκεια: 80’ (χωρίς διάλειμμα)
Εισιτήρια: 10 € (κανονικό), 8 € (φοιτητικό, πολυτέκνων, ανέργων, ατέλειες, εκπαιδευτικό), 7 € (για ομαδικά των 7 ατόμων και πάνω)
Προπώληση: Στα ταμεία του θεάτρου
Τηλ. Κρατήσεων: 6946225169 και 210 3412689