Ένα πολιτιστικό γεγονός αφιερωμένο στο έργο και τις ημέρες του Γιάννη Ρίτσου με αφορμή τα 110 χρόνια από τη γέννησή του, πραγματοποιείται από τις 12 Ιανουαρίου 2019,  κάθε Σάββατο και Κυριακή στο Θέατρο Αργώ, εμπνευσμένο από την ηθοποιό Νάνα Παπαδάκη. Δώδεκα σημαντικές ποιητικές φωνές, με τιμώμενη προσκεκλημένη τη συγγραφέα και κόρη του ποιητή, Έρη Ρίτσου, συνοδεύουν την επιτυχημένη παράσταση «Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού» που επιστρέφει για δεύτερη χρονιά. Η Νάνα Παπαδάκη μας μίλησε για τους λόγους που την οδήγησαν να εμπνευστεί και να οργανώσει το αφιέρωμα που συνοδεύει την παράστασή της, τους σημαντικούς ανθρώπους που θα σταθούν δίπλα της και την δύναμη της ποίησης στην ζωή μας.

Τι σας συγκινεί στην ποιήση του Γιάννη Ρίτσου; Ποιο είναι το αγαπημένο σας ποίημά του; Γιατί;

Με συγκινεί το ότι αυτός ο άνθρωπος, με τα τόσα δύσκολα βιώματα, η λέξη δύσκολα είναι λίγη, αλλά ας αρκεστώ σε αυτήν, διατήρησε ως το τέλος της ζωής του μια απίστευτη ευγένεια, απλότητα και αρχοντιά. Κι αυτό φεγγοβολά μες στα ποιήματά του και μου υπενθυμίζει τι μπορεί να είναι ο άνθρωπος σε μια εποχή, όπου οι λέξεις, και μαζί τους η ανθρώπινη ύπαρξη και συνύπαρξη, κινδυνεύουν να χάσουν ανεπιστρεπτί το νόημα και τη σημασία τους. Αγαπάει τις λέξεις, αγαπάει τον άνθρωπο. Πιστεύει. Για μένα η «Τέταρτη Διάσταση» είναι συγκλονιστική. Κατ’ αρχάς αποκαλύπτει τη στάση του Ρίτσου απέναντι στην ποίηση, αισθάνομαι δηλαδή, ότι εδώ μας δίνει όλα τα εργαλεία για να καταλάβουμε το ανάστημα της φαντασίας του, τη στόχευση της ποιητικής του ανάσας, τη μεγάλη του αγάπη για τούτη τη χώρα, ένας τόσο ευαίσθητος δέκτης και διεθνούς ακτινοβολίας πομπός. Κατά δεύτερον, το κείμενο που επέλεξα να παρουσιάσω και προφανώς ξεχωρίζω απ΄ την «Τέταρτη Διάσταση» κι αγαπώ, το «Κάτω απ’ τον ίσκιο του βουνού», με αφορά προσωπικά για διάφορους λόγους. Ταυτίζομαι με τον τρόπο που περνάει η ηρωίδα απ’ το προσωπικό στο συλλογικό. Με ενδιαφέρει η εστίαση στον λόγο, στο εύρος και τη δυναμική της σκέψης, όχι όμως για να θρέψω τη δυστοπία ή το σκοτάδι, το ξέρουμε ότι θα πεθάνουμε, αλλά για να δούμε τι κάνουμε στο ενδιάμεσο. Η γυναίκα που μας μιλά στο έργο, δεν έχει ζήσει μια εύκολη ζωή. Μετουσιώνει το τραύμα της σε φως. Ο λόγος της δεν είναι διακοσμητικός, είναι η ουσία. Και θεωρώ ότι η σχέση μας με τον λόγο έχει ατροφήσει σημαντικά, εξαιτίας μιας αλόγιστης χρήσης των λέξεων. Μείναμε πολύ στην εικόνα και χάσαμε τον λόγο. Οφείλουμε να επιμένουμε και προς αυτή την   κατεύθυνση στις επιλογές μας, στη σχέση μας με το κοινό, με τους εαυτούς μας, με τον καθέναν ξεχωριστά.

Τι κινητοποίησε την οργάνωση του αφιερώματος στο πρόσωπό του; Γιατί είναι σημαντικό να θυμόμαστε τους μεγάλους συγγραφείς τους τόπου μας;

Έχω γνωρίσει, λόγω της ενασχόλησής μου με την ποίηση, πολλούς ανθρώπους αξιόλογους, δημιουργικούς, αφοσιωμένους στο αντικείμενό τους, σημαντικούς, οι οποίοι εργάζονται με μεγάλη αγάπη και προσήλωση και συγκινούν όχι μόνο με το έργο τους, αλλά και με τη στάση τους απέναντι στη ζωή.  Με αφορμή τα 110 χρόνια από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου, θέλησα να απλώσω τη σκηνή στους ίδιους τους ποιητές  για να μιλήσουν στο κοινό, να εκθέσουν απόψεις, να μοιραστούν τον πλούτο της σκέψης τους. Είναι όλοι ένας κι ένας. Τίτος Πατρίκιος, Κώστας Παπαγεωργίου, Γιάννης Αντιόχου, Αλέξιος Μάινας, Λένα Καλλέργη, Μαρία Κουλούρη, Γιώργος Χρονάς, Σταύρος Σταυρόπουλος, Κατερίνα Χανδρινού, Μανόλης Πολέντας, Σταμάτης Πολενάκης, Έρη Ρίτσου, κόρη του ποιητή, άνθρωπος μεγάλης γενναιοδωρίας και απλότητας. Διαφορετικές γενιές συναντιούνται επί σκηνής κι επιλέγουν τη θεματική της ομιλίας τους, ανάλογα με την ευαισθησία, τις αναζητήσεις και τα βιώματά τους, ώστε να έχουμε έναν ευρύ χάρτη που θα αγκαλιάζει διάφορα φάσματα της ποίησης του Ρίτσου. Πρόκειται για ένα πολύπτυχο «Αφιέρωμα στο έργο του Γιάννη Ρίτσου», όχι συνεδριακό ή θεωρητικό, αλλά έμπρακτο, με όλη τη σημασία της λέξης. Η παράσταση αφορά στην έμπρακτη κατανόηση του κειμένου, στη δύναμη της προφορικότητας, στις σκηνικές επιλογές, και οι ομιλίες των ποιητών αντλούν  από τη δική τους εργασία, τον δικό τους κόπο και αγώνα με τις λέξεις. Τη ζωή τους δηλαδή. Το 2019 συμπληρώνονται 110 χρόνια από τη γέννηση ενός σπουδαίου ποιητή αυτού του τόπου. Πώς είναι δυνατόν να μην τον τιμήσουμε;

Πως μας βοηθάει η ποίηση στην ζωή μας; Το θέατρο;

Θα μιλήσω πρώτα ως θεατής και ως αναγνώστρια. Κι εγώ κουράζομαι ψυχικά απ’ όσα συμβαίνουν γύρω μου, παρατηρώ όμως ότι όταν βλέπω μια ωραία δουλειά αισθάνομαι ανάταση, χαρά. Μου αρέσει να βλέπω ανθρώπους να εξελίσσονται. Ακόμη κι αν τύχει να παρακολουθήσω κάτι που δε συναντά τις δικές μου ανάγκες τη δεδομένη στιγμή, αναπνέω μαζί με τους άλλους, θα συζητήσω ύστερα για όσα είδα, κι αυτό από μόνο του είναι θεραπευτικό. Ή όταν διαβάζω κάτι, χαίρομαι για την εφευρετικότητα, τη φαντασία, την ευαισθησία. Είναι σημαντικό να βρίσκεις τρόπους να είσαι μαζί με άλλους, έξω από τοίχους, πραγματικούς ή πλασματικούς. Ως δημιουργός αντλώ μεγάλη χαρά, όταν μπορώ να πραγματοποιήσω ένα όραμά μου. Όπως τώρα με αυτή τη δουλειά και με την όλη σύλληψη και πραγματοποίηση του «Αφιερώματος στο Γιάννη Ρίτσο». Μου αρέσει η συνεργασία, μου δίνει δύναμη. Όπως και το να τολμώ. Και νομίζω ότι στη σκηνή, ή στο βιβλίο, φαίνεται η ψυχική επένδυση που έχει κάνει ο καθένας. Κάτι συμβαίνει και οι σιωπές πυκνώνουν και ακτινοβολούν. Συναντιόμαστε με έναν άλλο τρόπο, τον οποίο οι ψυχές μας έχουν μεγάλη ανάγκη.

Είστε αισιόδοξη; Από πού αντλείτε δύναμη;

Πιστεύω στη δύναμη των πράξεων. Όχι στο τι λέμε, αλλά στο τι πράττουμε, κυρίως όταν κρίσιμα διλήμματα αφορούν όχι στις ζωές των άλλων, αλλά στις δικές μας. Προσπαθώ να εξετάζω κι εγώ η ίδια τον εαυτό μου, να σκέφτομαι τι και γιατί, να βλέπω τις δικές μου εσωτερικές συγκρούσεις και δυσκολίες και να συγκροτώ τη σκέψη μου με τέτοιο τρόπο, ώστε να θρέφω κομμάτια του εαυτού μου που είναι χρήσιμα και δημιουργικά για μένα, ίσως και για άλλους. Να μη μονοπωλεί τις δυνάμεις μου η εμμονή σε μια διαπίστωση, αλλά να δω το τι και κυρίως το πώς μπορώ να κάνω κάτι, σύμφωνα με τις δικές μου αξίες και δυνάμεις. Όταν λοιπόν συναντώ ανθρώπους με τους οποίους μπορώ να νιώσω ασφαλής και να συμπλεύσω μαζί τους σε μια κοινή προσπάθεια, νιώθω πιο δημιουργική και πιο ήσυχη μέσα μου. Ειδικά όταν άνθρωποι συναντιόμαστε στο όνομα της τέχνης. Αντλώ δύναμη, λοιπόν, από συνεργάτες που έχουν εργασιακό ήθος, βαθύτητα σκέψης και ευγένεια. Κι άλλες φορές, ένα απροσποίητο χαμόγελο στο δρόμο αρκεί για να πάρω δύναμη.

Πληροφορίες για το αφιέρωμα εδώ.