Με τη δημιουργία, προσπαθούμε να ανακαλύψουμε και να αποκαλύψουμε στοιχεία της προσωπικότητάς μας. Οι δημιουργοί αναζητούν τα στοιχεία των έργων στη ζωή και οι θεατές ψάχνουν τα στοιχεία της ζωής τους στα έργα. Και αυτό είναι το σημείο όπου επιτυγχάνεται μια βαθιά ουσιαστική επικοινωνία. Η δημιουργία για την Ειρήνη Φαναριώτη υπήρξε ανέκαθεν κανάλι επικοινωνίας τόσο με τα ζητήματα που απασχολούν την ίδια, όσο και με τους ανθρώπους γύρω της -οικογένεια, συνεργάτες, θεατές-. Αναζητώντας ερωτήματα ή απαντήσεις και την αλήθεια κάθε στιγμής.

Την συναντήσαμε για την στήλη Bar Talks, και πίνοντας cocktails -Gimlet, Cloverclub, Dry Martini-, μιλήσαμε για την αφετηρία, την πορεία της μέχρι σήμερα και όλα όσα την καθόρισαν. Για το συγγραφικό της έργο και τις σκηνοθετικές της δουλειές, αλλά και για την επερχόμενη παράσταση με τίτλο COW | DEER που συμμετέχει δημιουργικά και θα παρουσιαστεί στο Εθνικό Θέατρο σε συνεργασία με το Royal Court Theatre του Λονδίνου και τις Katie Mitchell, Nina Segal και Melanie Wilson. Για όσα την ευχαριστούν, αυτά που την ανησυχούν, τις κορυφές της ζωής της και τα όπλα της στην καθημερινότητα.

Ακολουθεί η συζήτηση, το podcast και το video!

Ηθοποιός

Ήθελα από πολύ μικρή να γίνω ηθοποιός. Φυσικά, αυτό που είχα στο μυαλό μου τότε, δεν είναι αυτό που κάνω τώρα. Νόμιζα ότι ηθοποιός είναι να είσαι η Αλίκη Βουγιουκλάκη! Έκτοτε άλλαξαν πολλά. Ο τρόπος που το κάνω τώρα έχει πιο έντονο το κομμάτι της ταπεινότητας και της εσωστρέφειας, ενώ θα ήθελα να εκτίθεμαι περισσότερο, όσο περίεργο κι αν ακούγεται αυτό για έναν άνθρωπο που ανεβαίνει στη σκηνή. Όταν ήμουν πολύ μικρή, ήμουν αυθόρμητη και πηγαία ως προς αυτό το κομμάτι. Εκ των υστέρων, μεγαλώνοντας κιόλας σε μία επαρχιακή πόλη, άρχισα να μαζεύομαι αναγκαστικά. Επιπλέον το περιβάλλον μου φοβόταν για το τι μπορεί να σημαίνει αυτή η επιλογή και δεν τη στήριξε. Έτσι, πέρασα στην Νομική και ήρθα στην Αθήνα, αφήνοντας πίσω αυτή τη σκέψη. Στην ζωή μου η υποκριτική ήρθε ξανά μέσα από σεμινάρια και μετά, με την τότε παρέα μου, έδωσα και εξετάσεις στη σχολή.

Επαρχία

Η επαρχιακή πόλη που μεγάλωσα λειτούργησε καθοριστικά στις επιλογές μου. Όσο περισσότερο ζούσα σε αυτό το περιβάλλον, τόσο φανταζόμουν άλλα μέρη κι άλλες πολιτείες. Είμαι ούτως ή άλλως ονειροπόλα και το φαντασιακό μου στοιχείο είναι πολύ ανεπτυγμένο. Μέσα σε αυτή την περιέργα θολή εποχή, βρήκα τη διαύγεια να συνειδητοποιήσω ότι πρέπει να ελέγξω αυτό το κομμάτι μου για να πετύχω με πρόγραμμα όσα ονειρευόμουν. Πλέον είμαι 20 χρόνια στην Αθήνα, αλλά εξακολουθώ να κουβαλάω τον μικρόκοσμο της επαρχίας. Για να είμαι απολύτως δίκαιη, στο Αγρίνιο περνούσα και πολύ ωραία. Το κομμάτι που με δυσκόλευε ήταν αυτό της πολύ σκληρής κριτικής που υπάρχει στα μικρά μέρη και με ανάγκαζε να μαζεύομαι. Δεν φανταζόμουν πουθενά αλλού τον εαυτό μου πέρα από την Αθήνα. Με το παιδικό πείσμα που είχα τότε, το πάλέψα και κατάφερα να έρθω εδώ.

Καλλιτέχνης

Καλλιτέχνη κάνει κάποιον όλος ο τρόπος ζωής του. Καλλιτέχνης είναι τρόπος ζωής και δεν έχει να κάνει με το επάγγελμα και τις ιδιότητες. Καλλιτέχνης για μένα, μπορεί να ναι ο οποιοσδήποτε. Ένας άνθρωπος καλλιτέχνης μπορεί και να καταγράφει την πραγματικότητα και να την ερμηνεύει. Δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να κάνει κάτι στην τέχνη χωρίς να βάλει κομμάτι του εαυτού του. Δεν είναι εύκολο να διαχωριστεί ο καλλιτέχνης από το έργο και ως εκ τούτου δεν πιστεύω ότι ένας πολύ κακός άνθρωπος μπορεί να κάνει ένα πραγματικά μεγάλο έργο. Αν όμως αυτό συμβεί, επιλέγω να μην παρακολουθώ αυτόν τον καλλιτέχνη και το έργο του.

Τέχνη

Στην τέχνη αναζητώ τα ερωτήματα. Λατρεύω να βλέπω τα γεμάτα ερωτηματικά μάτια σε κάθε περίπτωση. Το ερωτηματικό μας προχωράει μπροστά στη ζωή. Δεν έχει καμία σημασία για μένα να σταθεροποιηθώ σε μία απάντηση. Το θέατρο στη ζωή μου χαρίζει ζωή. Λατρεύω τη διάδραση με τους θεατές και δη τη διάδραση μαζί τους. Ειναι εκπληκτικό να παίρνω το feedback live. Στο θέατρο πλέον υπάρχει μεγάλος πλουραλισμός παραστάσεων και κάθε θεατής πάει θέατρο για τους δικούς του λόγους. Εμένα με ενδιαφέρει ο θεατής που έρχεται στην παράστασή μου να εμπλέκεται σε αυτό που βλέπει και βιώνει. Να συνδέεται με το θέαμα και να αποσυνδέεται από τον έξω κόσμο και από το κινητό. Η συνύπαρξη στο θέατρο είναι ο στόχος. Αυτό που με τρομάζει κάποιες φορές είναι η καταναλωτική πλευρά που τείνει να καλλιεργηθεί στο θέατρο, γιατί έχει όρους με τους οποίους εγώ δεν μπορώ να συμβαδίσω.

Συγγραφή

Η συγγραφή ήρθε στη ζωή μου όταν έμαθα να γράφω. Έχω άπειρα ημερολόγια στα οποία γράφω στο τρίτο πρόσωπο. -Μάλιστα επέστρεψα σε αυτά με την παράσταση Στην κορυφή του κόσμου, εκεί να με πας, καθώς έχει να κάνει με τη γυναικεία εφηβική φιλία και την ενηλικίωση, αλλά δεν μπορούσα να αντέξω την ένταση του συναισθήματος της εφηβείας!- Παράλληλα έγραφα σενάρια με όλα αυτά που φανταζόμουν. Αυτό που έχει παίξει μεγάλο ρόλο στην περίπτωσή μου είναι η φαντασία και οι τρόποι που ανακάλυπτα διαρκώς για να την εκφράσω. Καταλαβαίνω πια πως είχα ξεκινήσει να γράφω και να φαντασιώνομαι έργα από τότε που υπάρχω. Τυπικά, ξεκίνησα να γράφω πρόπερσι που έργαψα τη Νίνα. Είναι μία συρραφή από κομμάτια που έγραφα ανά τα χρόνια και είναι είναι εμπνευσμένα από περιστατικά που συνέβαιναν μπροστά μου και δεν είχα τη δύναμη τη δεδομένη στιγμή να αντιδράσω όπως θα ήθελα. Γράφοντας παίρνω τολμηρές αποφάσεις. Δεν κολλάω στο τι μπορεί να αρέσει, αλλά στο τι επιθυμώ να πω.

Στην κορυφή του κόσμου, εκεί να με πας

Τα δύο έργα μου έχουν κοινή θεματολογία γιατί έχω αποφασίσει να γράψω μια τριλογία σε σχέση με το γυναικείο ζήτημα. Ήταν η προτεραιότητά μου. Ξεκινώ από την προσωπική μου εμπειρία και μετά ανοίγω το κάθε θέμα. Μετά τον μονόλογο, ήθελα πολύ να γράψω μία κωμωδία για γυναίκες. Έμπνευση άντλησα από τις γυναίκες της δικής μου ζωής. Έγραψα όλη τη βιογραφία τους μέχρι τη στιγμή που διαδραματίζεται το έργο. Η τριλογία θα κλείσει με ένα έργο -που δεν ξέρω αν θα ετοιμάσω άμεσα- σε σχέση με τον ρόλο της μητέρας και το τι μπορεί να σημαίνει αυτή η ιδιότητα για κάθε γυναίκα, αλλά και πως επηρεάζει και τα δύο φύλα. Με προβληματίζει πολύ το δεσμευτικό αυτό κομμάτι που η φύση έχει δώσει στο ένα από τα δύο φύλα και βέβαια ο τρόπος που επιδρά στη ζωή κάθε ανθρώπου. Δεν το θεωρώ προνόμιο το ότι η γυναίκα γεννά το παιδί. Το θεωρώ μεγάλη ευθύνη.

Μητρότητα

Για να γίνουν γονείς οι άνθρωποι, πρέπει να υπάρχει μια γυναίκα. Αυτό σαφώς αποτελεί φορτίο για τις γυναίκες, αλλά και για τους άνδρες. Με προβληματίζει πάρα πολύ αυτο το δεσμευτικό κομμάτι που έχει επιβάλει η φύση στα δύο φύλα. Τα συνδέει και τα δεσμεύει για πάντα με κάποιο τρόπο. Υπάρχει η σκέψη πως η μητέρα, επειδή φέρνει στον κόσμο το παίδι, έχει έναν ισχυρότερο δεσμό μαζί του. Το θεωρώ σχετικά άδικο. Δεν είναι κάτι που είναι επιλογή. Σίγουρα διαχρονικά έχει παίξει μεγάλο ρόλο στις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν το θεωρώ προνόμιο. Το θεωρώ μεγάλη ευθύνη. Η δική μας εποχή έχει σαφώς ζυμώσεις πάνω σε όλα αυτά τα θέματα. Φυσικά ο δρόμος είναι μακρύς. Όπως λέγαμε πέρυσι στο σεμινάριο που έκανα με την Katie Mitchell, πρέπει να θυμόμαστε πως δεν σκέφτονται όλοι οι άνθρωποι σαν κι εμάς. Το ζητούμενο είναι να βρει κανείς το θάρρος να αλλάξει αυτά που τον βολεύουν.

Σκηνοθεσία

Ένα ελάφι ήρθε πάλι στη ζωή μου μετά τη Nina. Προέκυψε όταν ξεκίνησα να κάνω κάποια ταξίδια στην Αγγλία για να δουλέψω πάνω στην υποκριτική και να ανοίξω τους ορίζοντές μου. Έκανα ανά τα χρόνια διάφορα σεμινάρια στο πλαίσιο αυτής της αναζήτησης. Πέρυσι το καλοκαίρι έκανα και ένα σεμινάριο σκηνοθεσίας με την Katie Mitchell στο Λονδίνο, ώστε να μπορέσω να εμβαθύνω στη σκηνοθεσία και να φύγω από την εμπειρική προσέγγισή της. Δεν μπορώ να περιγράψω πόσο ενδιαφέρουσα ήταν αυτή η εμπειρία και το πόσο ταυτίστηκα με την άποψή της πάνω στο θέμα. Οι ζυμώσεις που έγιναν σε αυτό το σεμινάριο μου έδωσαν ουσιαστικά εφόδια και πολύ δύναμη. Μάθαμε πρακτικά και θεωρητικά πράγματα. Μάθαμε πως να σταθούμε σε αυτόν τον χώρο σαν γυναίκες, χωρίς απαραιτήτως να πρέπει να είμαστε συμπαθείς, αλλά φυσικά ούτε και το αντίθετο. Επιστρέφοντας από το Λονδίνο, θέλησα να εφαρμώσω στη δουλειά μου όλα όσα έμαθα, στην παράσταση που ετοιμάσαμε και παρουσιάσαμε πέρυσι. Ήθελα οι συνεργάτες μου να έχουν όλα τα εφόδια, οικομικά και ηθικά, για να κάνουν όπως πρέπει τη δουλειά τους. Σαφώς το πείραμα είχε ρίσκο και δεν είχε οικονομικές απολαβές για εμένα. Ωστόσο έκανα το πρώτο βήμα για να δημιουργήσω ένα σωστό περιβάλλον εργασίας για τους συνεργάτες μου και για εμένα.

COW|DEER

H συγκυρία έπαιξε πάλι τον ρόλο της. Μετά το σεμινάριο διατήρησα τη σχέση μου με την Katie Mitchell, ανταλλάσσοντας απόψεις και σκέψεις πάνω στη δουλειά μας, όταν έλαβα από εκείνη ένα mail που έλεγε πως θέλει να με προτείνει στο Εθνικό Θέατρο για την παράσταση του έργου COW|DEER που θα παρουσιαστεί αυτή τη σεζόν. Πρόκειται για μία ηχητική εμπειρία για το πως συνδέονται οι ζωές ενός ελαφιού και μίας αγελάδας και για το πως επιβιώνουν στον σημερινό κόσμο. Επειδή υπάρχει μεγάλη απόσταση στον τρόπο ζωής στην Αγγλία και στην Ελλάδα, σκέφτηκα να κάνουμε μία διασκευή του πρωτότυπου σεναρίου, ώστε να συνομιλεί με τον Έλληνα θεατή της δικής μας εποχής, λαμβάνοντας υπόψιν τους ήχους της ελληνικής φύσης, όλα όσα συμβαίνουν εκεί και πως την επηρεάζουν. Ουσιαστικά θα είναι μια καινούργια παράσταση. Στην Ελλάδα θα ακολουθήσουμε μόνο το στήσιμο της παράστασης, αλλά θα διαφέρει το περιεχόμενο. Για μένα μία τέτοια παράσταση είναι μία πρωτόγνωρη εμπειρία και μάλιστα στο Εθνικό Θέατρο όπου τώρα γίνεται μία νέα αρχή με τη νέα καλλιτεχνική διεύθυνση και ένα συμπεριληπτικό και πολύ ενδιαφέρον πρόγραμμα. Η στιγμή είναι για πολλούς λόγους πολύ σωστή και μου δίνει δύναμη για τη συνέχεια. Συνειδητοποιώ μέσα από αυτή την εμπειρία και τον τρόπο που συνέβη πως η ζωή τελικά είναι μαραθώνιος και όχι ένα κατοστάρι.

Καθημερινότητα

Μου δίνει μεγάλη χαρά η οικογένειά μου. Το σπίτι μου, ο σύντροφός μου, τα ζώάκια μας, αυτό που έχουμε φτιάξει μαζί. Μου δίνουν μεγάλη ανακούφιση στην καθημερινότητα και σίγουρα δεν τα θεωρώ δεδομένα. Με τρομάζει πολύ πως τόσο κοντά μας άνθρωποι πεθαίνουν με τόση ευκολία. Μου φαίνεται αδιανόητο, άδικο, απάνθρωπο. Το γεγονός πως δεν μπορώ να βοηθήσω πρακτικά με κάνει να νιώθω αδύναμη απέναντι σε αυτό που συμβαίνει και ταυτόχρονα σκέφτομαι πως πρέπει να εκτιμώ και να απολαμβάνω όσα έχω.

Όπλα

Νομίζω όπλο μας είναι να έχουμε καθημερινά αντίλογο σε αυτά που συμβαίνουν και μας επηρεάζουν αρνητικά. Η παραίτηση είναι η μεγαλύτερη ήττα. Μπορεί να μας λείπει κάποιες φορές το κουράγιο, αλλά πρέπει να βρίσκουμε το σθένος να δίνουμε τις μάχες μας, ειδικά όταν πρόκειται για άλλους ανθρώπους που ίσως να μην μπορούν να το κάνουν για τον εαυτό τους. Πιστεύω ότι παγκόσμια είμαστε σε μια κρίσιμη καμπή και πρέπει να διατηρούμε τα όπλα μας γιατί οι απώλειες είναι τεράστιες και υπάρχει κίνδυνος να είμαστε μέρος ενός τεράστιου εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας.

Κορυφή του Κόσμου

Η κορυφή του κόσμου είναι πλέον για μένα η δικαιοσύνη. Δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι άλλο. Θα μπορούσα να πω πολλές προσωπικές φιλοδοξίες, αλλά αντιλαμβάνομαι πως ό,τι καλό κι αν μου συμβεί, δεν θα μπορούσα να το απολαύσω όπως πρέπει όταν συμβαίνουν όλα αυτά στον πλανήτη, από τον περιβάλλον μέχρι τον άνθρωπο.

Bar Talks

Πλέον δεν βγαίνω τόσο όσο παλιότερα. Κυριώς βγαίνω μετά το θέατρο για να κάνουμε τις απαραίτητες συζητήσεις! Μου αρέσει η ωραία μουσική, ο χορός που γίνεται με την ψυχή μας, τα πάρτυ. Το αγαπημένο μου ποτό είναι το gin σε όλους του συνδυασμούς!

COW|DEER των Katie Mitchell, Nina Segal και Melanie Wilson – Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» | Κτήριο Τσίλλερ

Φωτογραφίες & Video: Κωνσταντίνος Γκιώνης

Ευχαριστούμε την εισαγωγική εταιρεία Granikal και το Martin Miller’s Gin για τα ποτά που συντρόφευσαν την κουβέντα μας.

Ακούστε ολόκληρο το podcast εδώ.

Δείτε το video της συνέντευξης εδώ.