Με αφορμή την Ηλέκτρα του Σοφοκλή και έχοντας ως αφετηρία την αρχή των τριών υποκριτών, τρεις άντρες ηθοποιοί αναλαμβάνουν να γίνουν φορείς του πιο αιματοβαμμένου μύθου, ανακαλύπτοντάς τον εκ νέου και χτίζοντας γέφυρες μεταξύ παρελθόντος και παρόντος. Η αρχαία ελληνική τραγωδία γίνεται όχημα για την εξερευνήση των δυνατοτήτων της μνήμης και τους τρόπους που καθορίζει την ζωή μας. Ο Φώτης Κουτρουβίδης μας μίλησε για την παράσταση Σχόλιο για την Ηλέκτρα που παρουσιάζεται στο Θέατρο Θησείον από την Θεατρική Ομάδα μήνυμαL, για τα βάθη της τραγωδίας και για την δύναμη του ανθρώπου.

Τι σε συγκινεί στον μύθο της Ηλέκτρας; Γιατί αποφάσισες να ασχοληθείς με αυτόν;

Η Ηλέκτρα είναι ένα σύμβολο μνήμης. Είναι μια πληγή ανοιχτή που δε σταματά να αιμορραγεί μέχρι να αποκατασταθεί το δίκαιο. Κραυγάζει για ανταπόδοση με τέτοιο πείσμα και ορμή που δε γίνεται να μη σε συγκινήσει, να μη σε παρασύρει έστω για ένα δευτερόλεπτο μαζί της. Αλλά και τα υπόλοιπα πρόσωπα του μύθου έχουν επιχειρήματα, πάνω στα οποία η Ηλέκτρα πολλές φορές σκοντάφτει. Είναι αξιοθαύμαστο πως όλοι οι ήρωες της τραγωδίας, μ’ έναν περίεργο τρόπο, έχουν ταυτοχρόνως δίκιο και άδικο. Όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα με όλα εκείνα τα θέματα που ξεπερνούν την ανθρώπινη φύση. Κι αυτό είναι που κάνει το έργο διαχρονικό. Ό, τι λέγεται, θα μπορούσε να ακουστεί και σήμερα από τα χείλη ενός πολιτικού. Όσο ακραία κι αν είναι η συνθήκη του έργου-η εκδίκηση και η μητροκτονία-, τόσο αυτά που διακυβεύονται είναι τρομακτικά επίκαιρα.

Πως λειτούργησε η ερμηνεία όλων των ρόλων από τρεις άνδρες υποκριτές; Τι νέο μάθατε από αυτήν την εμπειρία;

Η ιδέα των τριών ανδρών προέκυψε από τους τρεις υποκριτές της αρχαιότητας. Το βρήκαμε αρκετά γοητευτικό και δελεαστικό να ανακαλύψουμε έναν τρόπο, με τον οποίο λειτουργούσαν πιθανά κι εκείνοι στην ερμηνεία των ρόλων τους. Προχωρήσαμε βαθύτερα και προσπαθήσαμε να βρούμε την ουσία του κάθε ρόλου μέσα από την ανδρική μας φύση. Στόχος μας είναι, με όχημα την αφήγηση και με πολύ λιτά μέσα, να δώσουμε την δική μας εκδοχή για τον μύθο της Ηλέκτρας. Ένα δικό μας σχόλιο. Ένα είδος σπουδής πάνω στον οίκο των Ατρειδών. Είναι ένα πείραμα που δεν ξέρουμε αν θα πετύχει. Η διαδικασία όμως αυτή μας οδήγησε στην ανάγκη να μην μπούμε σε ένα παιχνίδι μίμησης, αλλά να γίνουμε ουσιαστικοί φορείς του λόγου του Σοφοκλή.

Η εκδίκηση έχει ποτέ λόγο ύπαρξης; Υπάρχουν φορές που η επιλογή της δικαιώνεται;

Όχι, σε καμία περίπτωση! Η εκδίκηση οδηγεί σε αδιέξοδο. Η παράσταση κλείνει με τη φράση «Δεν υπάρχει λύση σε όλα αυτά» και δεν είναι τυχαίο. Όταν το αίμα πληρώνεται με αίμα, τότε έχει χαθεί το μέτρο, η ισορροπία, κι αυτό δεν έχει τέλος. Χρειάζεται θεϊκή παρέμβαση για να κλείσει ο κύκλος του αίματος. Ο Σοφοκλής θέτει ως θέμα της τραγωδίας του την εκδίκηση σε μια εποχή δημοκρατίας και ισοπολιτείας για την Αθήνα. Είναι μια καινοτομία! Την ίδια περίοδο μαίνεται ένας φοβερός εμφύλιος πόλεμος κι η ειρήνη έχει διασαλευτεί. Όλα αυτά δεν γίνεται να μην επηρεάσουν το έργο του! Κι αν κάνουμε μια αναγωγή στο σήμερα, θα βρούμε πολλές ομοιότητες με την εποχή του Σοφοκλή.

Η εξουσία οδηγείται σε κάθε περίπτωση στην κατάχρηση;

Αυτό δεν είναι απαραίτητο. Η εξουσία αποτέλεσε μια ανθρώπινη επινόηση για να επικρατήσει μια σχετική τάξη στον κόσμο. Αλλά όπως λέει κι ο Ελύτης: «Όταν ακούς “τάξη”, ανθρώπινο κρέας μυρίζει». Ο άνθρωπος γοητεύεται από τη δύναμη που του προσφέρει η εξουσία κι είναι λογικό κι επόμενο να οδηγηθεί στην αλαζονεία. Η κατάχρηση εξουσίας εμπεριέχει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις που την επιτρέπουν. Όταν μια πόλη νοσεί, όταν το κοινό καλό κι η ευημερία δεν είναι ο πρώτος στόχος, όταν άλλα συμφέροντα μπαίνουν στη μέση, τότε είναι αναπόφευκτο να υπάρξει η απόλυτη εξουσία που θα εκμεταλλευτεί αυτή την κρίση αξιών. Αν ανατρέξουμε στην πρόσφατη ελληνική και παγκόσμια ιστορία, θα βρούμε πολλά τέτοια παραδείγματα. Οι πολίτες διαμορφώνουν την εξουσία που τους ταιριάζει κι είναι στο χέρι μας αν θα επιτρέψουμε κάθε είδους κατάχρηση.

Ποια είναι μια πράξη αντίστασης στην εποχή μας;

Για να ‘μαι ειλικρινής δεν ξέρω. Είναι δύσκολο να απαντήσω σε κάτι τέτοιο. Η εποχή μας δεν χωρά πια ηρωισμούς, όχι γιατί είναι περιττοί, αλλά γιατί η ίδια η εποχή δεν το σηκώνει. Δεν μπορώ να φανταστώ κάποια μεγάλη πράξη αντίστασης που θα μπορούσε να ταιριάζει στο σήμερα. Ίσως οι ατομικές, μικρές αντιστάσεις, που προβάλλει ο καθένας μας σε ό, τι τον καταπιέζει και τον προσβάλλει, να είναι τελικά η μεγαλύτερη επανάσταση στις μέρες μας. Η πάλη με την ίδια μας την καθημερινότητα! Ζούμε σε καιρούς που όλα γίνονται γρήγορα κι εύκολα, που η ίδια η τεχνολογία έχει διαμορφώσει έναν νέο τρόπο ζωής, απαλλαγμένο από δυσκολίες και βάρη. Αυτό, όμως, μας οδηγεί σε έναν εφησυχασμό, σε ένα «βόλεμα». Στην ευκολία να αντιδρούμε μέσα από την ανωνυμία της οθόνης του κινητού. Δε λέω, χρήσιμα τα social media και θεμιτά. Μήπως όμως η προσπάθεια να τα χρησιμοποιούμε με έναν πιο ορθό τρόπο είναι σήμερα μια ουσιαστική πράξη αντίστασης;

Σε τι πιστεύεις; Τι σου δίνει δύναμη;

Πιστεύω στον άνθρωπο. Μπορεί να ακούγεται κλισέ, όμως πραγματικά πιστεύω στις δυνάμεις μας. Πιστεύω στην αθωότητα, στο αληθινό συναίσθημα, στα καθαρά βλέμματα που συναντώ γύρω μου και στις αγνές προθέσεις. Η αλήθεια είναι πως τελευταία έχω αρχίσει να γίνομαι επιφυλακτικός με τους ανθρώπους, αλλά μου είναι δύσκολο να χάσω την πίστη μου σε αυτούς.

Σχόλιο για την Ηλέκτρα από την Θεατρική Ομάδα μήνυμαL

Συντελεστές

Απόδοση – Δραματουργική Επεξεργασία: Γιώργος Ματζιάρης, Φώτης Κουτρουβίδης

Σκηνοθεσία: Γιώργος Ματζιάρης

Σκηνικά: ΛΙΚΝΟ Architecture and Design Studio

Κοστούμια: Χριστίνα Τσουτσουλίγα

Μουσική: Γιώργος Πούλιος

Κίνηση: Φαίδρα Σούτου

Φωτισμοί: Βασίλης Κολοβός, Χάρης Βασιλόπουλος

Βοηθός Σκηνοθέτη: Άντα Πουράνη

Φωτογραφίες :  Ελένη Αϊβαλή

Video: Σταύρος Σβήγκος

Επικοινωνία – Δημόσιες σχέσεις: Χρύσα Ματσαγκάνη

Διεύθυνση Παραγωγής:  Λαμπρίνα Καραγιαννίδου

Παραγωγή: Ομάδα μήνυμαL.

Ερμηνεία: Κωνσταντίνος Γιουρνάς, Φώτης Κουτρουβίδης, Γιώργος Ματζιάρης

Πληροφορίες Παράστασης

Παραστάσεις: Από 8 Μαΐου (για 10 παραστάσεις)

Ημέρες & ώρες παραστάσεων

Τετάρτη – Πέμπτη – Παρασκευή στις 19:00 & Σάββατο – Κυριακή στις 21:15

Τιμές εισιτηρίων

Γενική Είσοδος: 12€

Μειωμένο: 10€

Ατέλειες: 5€

Θησείον,

ΈΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ

Τουρναβίτου 7, Ψυρρή, Αθήνα

Τηλ. | 210 3255444