O Ευθύμης Χρήστου παρουσιάζει στο Steehos Space την νέα του παράσταση με τίτλο Stillborn. Σε συνεργασία με τρεις χορογράφους -Ανθή Θεοφιλίδη, Φαίδρα Σούτου, Αναστασία Μπρουζιώτη-, ο δημιουργός και ερμηνευτής, πραγματοποιεί μία σκηνική έρευνα πάνω στο ζήτημα των αμφίρροπων δυνάμεων που κινούν τον άνθρωπο άλλοτε προς το υπαρξιακό κενό και άλλοτε προς τη θέληση για ζωή. Δείχνοντας εμπιστοσύνη στην ροή της καθημερινότητας που τελικά μας οδηγεί εκεί που ανήκουμε, η παράσταση ακολουθεί την εσωτερική πορεία του ανθρώπου που μάχεται για να βρει και να διεκδικήσει το προσωπικό νόημα της ύπαρξής του. Μας μίλησε για την αφετηρία της παράστασης και τη διαδρομή που τον οδήγησε, τα ερωτήματα που προέκυψαν και τον διάλογο που ακολούθησε, την πίστη του στην αυθόρμητη ροή του χρόνου, των γεγονότων, της ζωής.
Τι κινητοποίησε την νέα σου παράσταση;
Η ανάγκη μου να επιστρέψω στη σκηνή, μετά από καιρό, ως performer. Νομίζω είμαι σε μια φάση που επαναπροσδιορίζω την θεατρική μου ταυτότητα. Κάνω πολλά διαφορετικά πράγματα, όλα αυτά τα χρόνια, που μου αρέσουν όλα. Συνεχίζω να αισθάνομαι δημιουργός στον πυρήνα μου, για αυτό είμαι σίγουρος, αλλά μάλλον μ’αρέσει να δοκιμάζομαι και επί σκηνής όταν κάτι με ιντριγκάρει. Έχω μεγάλη αγάπη στην σωματική έκφραση και ένα σχεδόν ερωτικό παρελθόν με το χορό και συνειδητοποίησα ότι μου έλειψε. Μέσα στη ροή της δουλειάς πολλές φορές είναι εύκολο να σε πάρει η φόρα.
Από το καλοκαίρι είχε αρχίσει να δουλεύει στο μυαλό μου η ιδέα του υπαρξιακού «κενού» και τυχαία, χαζεύοντας μια σειρά ένα βράδυ άκουσα τη φράση «l’apelle du vide» (γαλλική έκφραση, κυριολεκτικά για την τάση που έχει το σώμα απέναντι στη βαρύτητα, μεταφορικά για το αίσθημα μιας εσωτερικής κλήσης προς το «κενό».) Με αφορμή αυτή τη φράση προέκυψε μια από τις πιο προσωπικές στιγμές μου επί σκηνής. Όχι τόσο στην ιστορία που, τελικώς, κατέληξε να λέει η παράσταση αλλά στην ουσία και την αφορμή της.
Τι νέο έμαθες για τον εαυτό σου μέσα από αυτή τη δουλειά μέχρι αυτή τη στιγμή;
Ότι αντιστέκομαι στην ταχύτητα. Θέλω να μένω, να παρατηρώ, να ερευνώ. Μ’αρέσει να διαστέλλω το χρόνο και στη ζωή και επί σκηνής. Συνειδητοποίησα ότι με γοητεύει η διαστολή του και αυτή την αντίσταση στην ταχύτητα θέλησα να προσφέρω και στους θεατές. Να βρεθούμε για 40’ μαζί σε ένα δωμάτιο όπου ο χρόνος για λίγο δε θα τρέχει και εμείς δε θα τον κυνηγάμε.
Μια παράσταση -είτε είσαι καλλιτέχνης είτε είσαι θεατής- σου δίνει απαντήσεις για τον εαυτό σου ή μόνο ερωτήματα; Κι αν δίνει μόνο ερωτήματα πως πρέπει να τα διαχειριστούμε;
Ερωτήματα. Συνήθως. Την απάντηση την δίνεις εσύ, αν συνδεθείς με τη «συζήτηση». Οι δημιουργοί μέσα από τις παραστάσεις μας θέτουμε ερωτήσεις για πράγματα που πιθανόν ούτε οι ίδιοι έχουμε απαντήσεις ακόμα. Γι’αυτό τα θέτουμε. Μήπως καταλάβουμε περισσότερα μέσα από τον «δημόσιο διάλογο». Αυτή νομίζω είναι η σχέση μας. Σαν τον ψυχολόγο. Δεν ξέρει από την αρχή τις απαντήσεις, οδηγεί τη συζήτηση με ερωτήσεις και η απάντηση έρχεται από σένα. Μπορεί να μην έρθει σήμερα. Παίρνεις τροφή για σκέψη. Δεν υπάρχει σωστή ή λάθος απάντηση. Υπάρχει μόνο η προσωπική.
Αυτή νομίζω είναι η σχέση μας. Σαν τον ψυχολόγο. Δεν ξέρει από την αρχή τις απαντήσεις, οδηγεί τη συζήτηση με ερωτήσεις και η απάντηση έρχεται από σένα. Μπορεί να μην έρθει σήμερα. Παίρνεις τροφή για σκέψη. Δεν υπάρχει σωστή ή λάθος απάντηση. Υπάρχει μόνο η προσωπική.
Σε μια δουλειά στις παραστατικές τέχνες βαρύνει περισσότερο η καλλιτεχνική σύλληψη ή η επιλογή των κατάλληλων συνεργατών;
Νομίζω είναι δύο παράλληλες διαδρομές. Μαζί με τη σύλληψη έρχονται και οι άνθρωποι που θα πλαισιώσουν την ιδέα, θα πιστέψουν σε αυτή, θα τους συγκινήσει και κάνοντάς την προσωπική τους πλέον, ανάγκη θα την προχωρήσουν παρακάτω. Προσωπικά, χωρίς τους συνεργάτες μου, η ιδέα μου θα παρέμενε ένας τίτλος στις σημειώσεις του κινητού.
Οι ανθρώπινες εμπειρίες είναι κοινές στον πυρήνα τους ή κάθε άνθρωπος βιώνει αλλιώς τον κόσμο;
Θεωρώ ότι τα βιώματα είναι σχεδόν κοινά, τα τραύματα συλλογικά, η εμπειρία από άτομο σε άτομο αλλάζει – και η αντιμετώπιση. Μικρότερος πίστευα ότι είμαι ο μόνος που σκέφτομαι έτσι, που αισθάνομαι έτσι και όταν συναντούσα κάποιον που μου έλεγε το ίδιο θεωρούσα ότι τυχαίνει να είμαστε από το «ίδιο υλικό». Πλέον, βλέπω πόσο μοιάζουμε, πόσο ίδιοι είμαστε. Φτιαγμένοι από φθαρτό υλικό, αγωνιώντας απέναντι στο θάνατο, τον έρωτα, την αλήθεια. Άλλοι αντιστέκονται, άλλοι κυλούν, άλλοι κάνουν τα πάντα για να γίνουν ισχυρότεροι από τη φύση.
Τι σου δίνει δύναμη και πίστη στην καθημερινότητα;
Η σκέψη ότι είμαι μέρος της ροής. Όπως οτιδήποτε άλλο πάνω στη γη.
