Φίλιππος Ζαρφειάδης / Η θεατρική αποτύπωση της μαρτυρίας

Ο Φίλιππος Ζαρφειάδης εμπνέεται από τις μαρτυρίες ανθρώπων που βίωσαν τις φριχτές συνέπειες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, είδαν τους ανθρώπους γύρω τους να καταδικάζονται λόγω ιδιαίτερων -ή και όχι- χαρακτηριστικών τους και βρήκαν το θάρρος να αποτυπώσουν την θηριωδία του φασισμού στις διηγήσεις τους. Μας μίλησε για την παράσταση Ο ΑΓΩΝας Τους που παρουσιάζεται στο Θέατρο Άβατον σε δικό του κείμενο και σκηνοθεσία και παρακολουθεί την μοίρα των ομοφυλόφιλων ανδρών και των τσιγγάνων κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, σε δύο διαφορετικές παραστάσεις που αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο και μια συγκεκριμένη στάση ζωής.
Τι κινητοποίησε τη δουλειά πάνω στο συγκεκριμένο θέμα;
Ήμασταν στο καμαρίνι του Θεάτρου Άβατον με τους συνεργάτες μου, όταν παίζαμε Το Αγκάθι της Ακακίας, και κάναμε ένα μικρό brain storming για το τι θα μπορούσαμε να κάνουμε στη συνέχεια. Ο Θωμάς Αντωνόπουλος έριξε την ιδέα να ασχοληθούμε και να ερευνήσουμε τη ζωή των τσιγγάνων. Την ίδια κιόλας μέρα μετά την παράσταση, έψαξα στο διαδίκτυο και έκανα μια γρήγορη έρευνα. Κάπου εκεί διάβασα για το Ολοκαύτωμα των τσιγγάνων και ένιωσα τόσο χαζός για την άγνοιά μου αυτή. Καθώς λοιπόν πήρα την απόφαση να γράψω και να ανεβάσω μια παράσταση με θέμα το Ολοκαύτωμα των Τσιγγάνων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έπεσα πάνω στην ταινία του Martin Sherman, Bent, η οποία αναφέρεται στο Ολοκαύτωμα των ομοφυλόφιλων, κάτι που επίσης έχει περάσει στα ψιλά γράμματα της Ιστορίας. Έτσι κάπως λοιπόν γεννήθηκε το θεατρικό δίπτυχο Ο ΑΓΩΝας Τους, το οποίο αποτελείται από δύο διαφορετικές παραστάσεις, από δύο διαφορετικούς θιάσους ηθοποιών. Κάθε Τετάρτη ανεβάζουμε τους Κούκλους και κάθε Πέμπτη τους Τσιγγάνους στις 21:15 στο Θέατρο Άβατον.
Γιατί το κοινό θέμα των παραστάσεων χωρίζεται σε δύο σκέλη;
Ήθελα με αυτόν τον τρόπο να δώσω τον απαραίτητο χρόνο και χώρο στην κάθε ομάδα θυμάτων του Ολοκαυτώματος ξεχωριστά. Οι δύο παραστάσεις έχουν μεν κοινή αισθητική προσέγγιση, αλλά διαφέρουν ως προς την κειμενική δομή και τη σκηνοθετική γραμμή. Πιστεύω πως έχει ενδιαφέρον ως θεατρικό κόνσεπτ και είναι κάτι που δεν έχει ξαναγίνει.
Πώς δουλέψατε για να γίνουν παράσταση αυτές οι μαρτυρίες;
Δουλέψαμε όλοι μαζί ως ομάδα με σεβασμό στις μαρτυρίες αυτές. Οι επιζώντες έχουν καταθέσει το προσωπικό τους βίωμα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η θεμιτότητα της αισθητικής παρουσίασης μιας τέτοιας μεγάλης καταστροφής είναι ένα μεγάλο ζήτημα για εμένα και παραμένει επίμονο και βασανιστικό μέχρι και σήμερα. Η τέχνη έχει τη δυνατότητα να μετουσιώνει την πραγματικότητα. Όπως οι Αρχαίοι Αθηναίοι πήραν το σκληρό μάρμαρο από την Πεντέλη και με το μόχθο τους το μετουσίωσαν σε Παρθενώνα, κάπως έτσι θέλω κι εγώ να προσεγγίζω την πραγματικότητα, όσο σκληρή κι αν είναι αυτή.
Είναι το θέατρο ένας τρόπος για να μάθουμε από τα λάθη του παρελθόντος και να τα αποφύγουμε στο μέλλον. Είναι αυτό εφικτό;
Όχι, μια παράσταση δεν κάνει θαύματα. Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη. Είναι δυνατό ένας φασίστας να παρακολουθήσει την παράστασή μου και μέσα σε μια ώρα να πει τα αλλάζω τώρα; Δεν πιστεύω στα πυροτεχνήματα, στις εύκολες λύσεις, στο εδώ και τώρα. Πιστεύω όμως στην επιμονή, στην υπομονή, στο πετραδάκι-πετραδάκι. Ένας άνθρωπος επηρεάζεται από χιλιάδες πράγματα. Από την τέχνη, τον περιβάλλοντα χώρο, τους ανθρώπους που τον περιβάλλουν, τη δουλειά του, τα ακούσματά του.
Τι μάθατε από αυτή τη δουλειά μέχρι σήμερα; Ποιο ήταν το προσωπικό κέρδος;
Το θέατρο έχει ένα γνώρισμα που είναι η ευχή και η κατάρα του ταυτόχρονα. Δεν είναι προσωπική δουλειά αλλά ομαδική. Δεν μπορώ εγώ ως καλλιτέχνης να κάνω θέατρο μόνος μου, όπως ο ποιητής που γράφει το ποίημά του ή ο ζωγράφος. Έχω ανάγκη τους συνεργάτες μου και στη συνέχεια όλοι μαζί έχουμε ανάγκη το κοινό. Αυτό όλο πολλές φορές μπορεί να είναι προβληματικό, κάποιες φορές και να έχει το κόστος του στο καλλιτεχνικό επίπεδο. Πάντως, σε τελική ανάλυση, το προσωπικό κέρδος μου είναι πάντοτε οι συναντήσεις, τόσο με τους συνεργάτες μου όσο και με τους θεατές σε κάθε παράσταση. Όλοι μαζί δημιουργούμε έναν ολόκληρο κόσμο. Μέσα σε μια-δυο ώρες όλη η ζωή περνά από μπροστά μας. Η γέννηση, η ανάπτυξη, η πάλη και τελικά ο θάνατος…
Τι σας δίνει δύναμη και πίστη στην καθημερινότητα;
Το ότι είμαι υγιής εγώ και οι άνθρωποι γύρω μου.

Συντελεστές
Κείμενο/Σκηνοθεσία: Φίλιππος Ζαρφειάδης
Φωτογραφίες & Video: Φελίσια Μοναστηριώτη
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγή: Ουρανός με αστέρια
Ερμηνεία Οι “κούκλοι”: Θωμάς Αντωνόπουλος, Λίνος Αρσένης, Φίλιππος Ζαρφειάδης, Πάρης Κονιδάρης, Μαρίνα Παντελάκη
Ερμηνεία Οι τσιγγάνοι: Μαριλένα Δήμα, Φίλιππος Ζαρφειάδης, Χρήστος Κασιέρης, Βιργινία Μιχαήλ
Πληροφορίες Παράστασης
Παραστάσεις Από Τετάρτη 23 Οκτωβρίου
Ημέρες και Ώρες παραστάσεων: Κάθε Τετάρτη «οι “Κούκλοι”» , Ώρα έναρξης: 21:15 Κάθε Πέμπτη «Οι Τσιγγάνοι», Ώρα έναρξης: 21:15
Εισιτήρια: 12 Ευρώ (κανονικό), 10 Ευρώ (φοιτητικό, πολυτέκνων, ανέργων, εκπαιδευτικό), 5 Ευρώ (ατέλειες), 15 Ευρώ (ενιαίο εισιτήριο και για τις δύο παραστάσεις), 8 Ευρώ (ομαδικά από 8 άτομα και πάνω).
Διάρκεια: 80 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Προπώληση: Στα ταμεία του Θεάτρου Άβατον, Ευπατριδών 3 Γκάζι
Πληροφορίες: 6946225169, 2103412689





