” θα είμαστε ο ένας ο πλούτος του άλλου.”

”Τί είμαστε χωρίς αυτούς που αγαπάμε;”

Ο συγγραφέας Γιαν Μάρτελ γνωστός από το μυθιστόρημα του Η ζωή του ΠΙ που πήρε το βραβείο Booker και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο παρουσιάζει στο νέο του βιβλίο Τα ψηλά βουνά της Πορτογαλίας. Τρεις συγκινητικές διαδοχικές ιστορίες ανθρώπινης περιπέτειας και αναζήτησης από την οποία προκύπτουν ερωτήματα που αφορούν στη ζωή, την απώλεια αλλά και τη νοηματοδότηση των πραγμάτων.

Στις ιστορίες του Μάρτελ, το σώμα γίνεται το όχημα που οδηγεί το πνεύμα στις δικές του βαθιές εξερευνήσεις και οι τόποι γίνονται το πεδίο της δοκιμασίας του ανθρώπινου νου μέχρι να οδηγηθεί στο νομοτελειακό συμπέρασμα πως: “Είμαστε τυχαία ζώα. Αυτό είμαστε, και έχουμε μόνο τον εαυτό μας, τίποτε άλλο –δεν υπάρχει ευρύτερη σχέση.” Η ανάγκη της ύπαρξης είναι δυνατότερη από την απώλεια και τα πλήγματα της ζωής. Αυτή οδηγεί τον Τομάς σε ανακαλύψεις ανθρώπων, χωρών, σκέψεων, αισθημάτων, επιτευγμάτων. Ένα ταξίδι στο χρόνο, στη φύση, στη δημιουργία.

Η δεύτερη αφήγηση αφορά στη διαδρομή του παθολογοανατόμου Εουζέμπιο και αποκαλύπτει μέσα από την εξιστόρηση των γεγονότων τη δύναμη του σώματος και της ψυχής που αποτελούν το θαύμα του όντος. Το σώμα αποδέκτης της αγάπης αλλά και εκφραστής όλων των ψυχικών καταστάσεων προσπαθεί να δικαιώσει τις προσδοκίες του πνεύματος. Η επιστήμη παράλληλα, τίθεται στην υπηρεσία της ανακούφισης του ανθρώπινου πόνου και το σώμα ζωντανό ή νεκρό λειτουργεί ως φορέας της ανθρώπινης οδύνης.

Στην τρίτη ιστορία το σώμα γίνεται και πάλι από πανίσχυρο εργαλείο πραγμάτωσης της ζωής, αδύναμο, εύθραυστο και ευάλωτο πεδίο εκδήλωσης αναπάντεχων σπαραγμών μέχρι τον οριστικό, αιφνιδιαστικό αφανισμό του. Και πάλι η απώλεια αγαπημένου προσώπου στρέφει στη φυγή και την διερεύνηση του βαθύτερου εαυτού, των δυνατοτήτων αλλά και της απαρχής και της εξέλιξης της ανθρώπινης φύσης. Η επαφή με τον Χιμπατζή σηματοδοτεί την επαναφορά στην απλότητα, στην περισυλλογή αλλά και την επαναξιολόγηση της αγάπης και των σχέσεων. Η παρατήρηση και η συνύπαρξη με τον Χιμπατζή επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε άλυτες απορίες να απομακρύνει τα περιττά να κρατήσει ως αξίες πρωτόγονες, αρχετυπικές συμπεριφορές.

Τα οφέλη πολλά. Ο αγώνας με το χρόνο μετατρέπεται σε στοχασμό πάνω σ’ αυτόν, ο αρθρωμένος λόγος αδιαμφισβήτητη δύναμη αλλά το συναίσθημα και η αγκαλιά η κορυφαία παρηγοριά.

Η γραφή λεπτομερειακή, αναλυτική αλλά και οικεία τόσο στις σκληρές όσο και στις τρυφερές σκηνές δημιουργεί ένταση με την απλότητά της.

Ο Γιάν Μάρτελ γεννήθηκε στην Ισπανία το 1963 από Καναδούς γονείς. Σπούδασε φιλοσοφία και άρχισε να γράφει, ενώ παράλληλα έκανε διάφορες δουλειές. Απέσπασε πολλά λογοτεχνικά βραβεία. Μυθιστορήματα του κυκλοφορούν από τις εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ.

Το βιβλίο του Γιαν Μάρτελ, Τα ψηλά βουνά της Πορτογαλίας, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.