Η χαμένη σοβαρότητα / Ένα κείμενο με αφορμή την παράσταση Η σημασία να είσαι σοβαρός

«Πρέπει να είναι κανείς σοβαρός σε κάτι , αν θέλει να έχει κάποια απόλαυση στη ζωή του. Εσύ φίλε μου είσαι σοβαρός στο καθετί, έχεις τόσο απόλυτα κοινό χαρακτήρα».
Στην παράσταση ερχόμαστε σε επαφή με τους κοινούς, σοβαρούς ανθρώπους που έπλασε ο Όσκαρ Ουάϊλντ. Πρωταγωνιστές του είναι εκείνοι που πράττουν ό,τι αναμένεται από τον Άλλο. Αναδεικνύεται η ανάγκη τους να φανούν σοβαροί, αμέμπτου ηθικής (Earnest), εμμονικά αφοσιωμένοι στις κοινωνικά αποδεκτές νόρμες. Ωστόσο, μας κλείνουν το μάτι, αποκαλύπτοντας το κρυμμένο κομμάτι του εαυτού τους που επιθυμεί. Που δεν ακολουθεί με κλειστά μάτια, χωρίς να διερωτάται και να επιλέγει.
Σαν να έχουν δύο πλευρές, του «φαίνεσθαι» και του συγκαλυμμένου «είναι». Χρειάζεται να εφεύρουν φανταστικούς φίλους για να αρνηθούν κοινωνικές υποχρεώσεις ή για να προσελκύσουν την κοπέλα που τους ελκύει. Μόνο μέσω του ψέματος τολμούν να προσεγγίσουν τις ανάγκες τους. Υπάρχει μια απαγόρευση που πατάει φρένο στην αποκάλυψη του πραγματικού εαυτού.
Και παρότι στην τότε εποχή της Βικτωριανής Αγγλίας η έμφαση στους τύπους και οι επακόλουθες απαγορεύσεις ήταν κάτι το σύνηθες, στις μέρες μας η γνώση του αυθεντικού εαυτού εξακολουθεί να μην είναι προσβάσιμη σε όλους.
Άραγε ο αληθινός μας εαυτός αφέθηκε να εκδηλωθεί ή χρειάστηκε να επικαλυφθεί από το βλέμμα μιας μητέρας που δεν άντεχε την επιθυμία μας; Υπήρξε ο ενδιάμεσος χώρος, ανάμεσα σε εμάς και σε εκείνη, που γέμισε με δημιουργικότητα, ανακαλύψεις, παιχνίδι, φαντασία; Είχαμε μια μητέρα αρκετά καλή στο να αντέχει τον διαχωρισμό από τη συμβιωτική σχέση μαζί μας και στο να μας αποδέχεται όπως είμαστε και όχι όπως θα ήθελε εκείνη να είμαστε.
Τέτοιες ψυχικές εξερευνήσεις διακινεί ο Όσκαρ Ουάιλντ, θίγοντας τη διαχρονική ανάγκη των ανθρώπων να συντονίζονται με τις απαιτήσεις των Άλλων, χάνοντας κομμάτια του εαυτού τους. Αυτή η επιτακτικότητα της ταύτισης αναγκών, καταλήγοντας σε ένα ψεύτικο προσωπείο, μπορεί να αποβεί τραγική, όσο και αν μας ξαλαφρώνει η κωμική διάσταση που αναδεικνύεται κατά την παράσταση.
Γράφει η Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια Αγγελική Κουτελιά





