Διηγήματα και Νουβέλες του Άντον Τσέχοφ από τις Εκδόσεις Ψυχογιός
Ένας συνηθισμένος άνθρωπος περιμένει το καλό ή το κακό απ΄έξω, δηλαδή απ΄το αμάξι και το γραφείο, αλλά ένας σκεπτόμενος απ΄τον ίδιο του το εαυτό.
“Η ζωή είναι μια ενοχλητική παγίδα. Όταν ένας σκεπτόμενος άνθρωπος φτάσει στη νοητική ακμή του και την ώριμη αυτοσυνειδησία, τότε άθελα του νιώθει παγιδευμένος κάπου απ’ όπου δεν υπάρχει διέξοδος. Εδώ που τα λέμε,και στη ζωή ήρθε ενάντια στη θέληση του,χάρη σε κάποια τυχαία γεγονότα…Και γιατί; Αν θελήσει να μάθει το νόημα και το σκοπό της ύπαρξης του, είτε δεν του λένε είτε του λένε σαχλαμάρες. Χτυπάει, δεν του ανοίγουν. Πλησιάζει ο θάνατος και αυτό πάλι χωρίς τη θέλησή του. Και να που όπως στη φυλακή, οι άνθρωποι ενωμένοι στην κοινή ατυχία τους νιώθουν καλύτερα όταν συναντιούνται μεταξύ τους, έτσι και στη ζωή δεν αντιλαμβάνεται κανείς την παγίδα που ελλοχεύει όταν οι άνθρωποι που κλίνουν στην ανάλυση και τη γενίκευση βρεθούν μαζί για να περάσουν την ώρα τους ανταλλάσσοντας περήφανες, ελεύθερες ιδέες. Με αυτό το σκεπτικό,το μυαλό είναι μια αναντικατάστατη απόλαυση.”
Αντόν Πάβλοβιτς Τσέχοφ(29 Ιανουαρίου 1860-15 Ιουλίου 1904.)
Γεννήθηκε στο Ταγκανρόγκ,στις ακτές της Αζοφικής θάλασσας και στο σύντομο διάστημα της ζωής του κατόρθωσε να αναδειχθεί ένας από τους μεγαλύτερους διηγηματογράφους και θεατρικούς συγγραφείς του κόσμου.
Συγχρόνως εργάζεται ως γιατρός πολλές ώρες της ημέρας με αποτέλεσμα να κλονισθεί η υγεία του ανεπανόρθωτα. Το 1896 προσβάλλεται για πρώτη φορά από φυματίωση.
Το 1898 και 1899 παρουσιάζονται στο Θέατρο Τέχνης της Μόσχας τα έργα του ο Γλάρος και ο Θείος Βάνιας. Η καθιέρωση και η καταξίωσή του οριστικοποιείται με τη συνεργασία του με το Θέατρο Τέχνης και τον Στανισλάβσκι και το κατατάσσουν στους σημαντικότερους μεταπολεμικούς δραματουργούς. Το 1901 παντρεύεται την ηθοποιό Όλγα Κνίπερ. Πεθαίνει 15 Ιουλίου 1904. Το ίδιο έτος παρουσιάζεται στο Θέατρο Τέχνης ο Βυσσινόκηπος.
Με τον συγκεκριμένο τόμο, Διηγήματα και νουβέλες του Άντον Τσέχοφ από τις εκδόσεις Ψυχογιός επικαιροποιείται ο συγγραφέας και επανέρχεται πιο σύγχρονος από ποτέ. Πρωτίστως υπενθυμίζει πως η ανάγνωση είναι μία τέχνη απόλαυσης όπως τονίζει ο συγγραφέας Ηλίας Μαγκλίνης, διευθυντής της σειράς ”τα κλασικά” στο εισαγωγικό του σημείωμα. Περιλαμβάνονται 15 από τα σημαντικότερα διηγήματα του Τσέχοφ καθώς και ένας κατατοπιστικότατος πρόλογος της μεταφράστριας Αλεξάνδρας Ιωαννίδου συνοδευόμενα από το επίμετρο του Τόμας Μαν.
Τα διηγήματα που περιλαμβάνονται στον τόμο είναι τα εξής.
Πριν τον γάμο(1880)
Με τον αμερικάνικο τρόπο(1880)
Το δικαστήριο(1881)
Ασκήσεις ενός τρελού μαθηματικού(1882)
Η ζωή σε ερωτηματικά και θαυμαστικά(1882)
Ζωντανό εμπόρευμα(1882)
Συζήτηση(1883)
Το επεισόδιο με τον μαθητή του κλασικού(1883)
Το σουηδικό σπίρτο.Μια αστυνομική ιστορία(1884)
Γεράματα(1885)
Ο καθρέφτης(1885)
Εχθροί(1887)
Ο θάλαμος αρ.6(1892)
Ο μαύρος μοναχός(1894)
Η κυρία με το σκυλάκι(1899)
Κάθε διήγημα αποτελεί έκπληξη για τον αναγνώστη τον οποίο σαγηνεύει από τις πρώτες σειρές και αιχμαλωτίζει την προσοχή του μέχρι την τελευταία λέξη. Όλα εμπεριέχουν το στοιχείο της ανατροπής,της μη αναμενόμενης εξέλιξης που αιφνιδιάζει αλλά ταυτοχρόνως επιβεβαιώνει την έκπληξη που προκαλεί πάντα η ίδια η ζωή συναγωνιζόμενη την τέχνη.
Η θεματολογία των κειμένων ποικίλλει αλλά μπορεί κανείς να διακρίνει τα προσφιλή στον συγγραφέα ζητήματα που τον απασχολούν σε όλη την συγγραφική του πορεία. Ο έρωτας, το πάθος, η αναζήτηση της αγάπης συνθλίβονται στην πλήξη της καθημερινότητας και εξανεμίζονται από τις ατυχείς επιλογές συντρόφου. Η οδυνηρή ανθρώπινη μοναξιά αποτελεί τις περισσότερες φορές μοναδική ανθρώπινη μοίρα ακόμη και αν παρευρίσκονται γύρω και άλλοι. Η υποκρισία των ανθρωπίνων σχέσεων, η μονοτονία, η μέτρια ζωή παγιδεύει τον άνθρωπο σε βίο χωρίς νόημα. Η καταπίεση της οικογένειας, του σχολείου αλλά και της κοινωνίας που πολλές φορές εκδηλώνεται με τρόπο βίαιο, ονομάζεται ”έγνοια και ”φροντίδα”, καθορίζει τις ανθρώπινες επιλογές, ωστόσο οδηγεί συχνά σε αναπότρεπτα αδιέξοδα και τραγική κατάληξη.
Τα προτερήματα του ανθρώπου Τσέχοφ -η σεμνότητα,η τιμιότητα, η απλότητα, η αδιάκοπη προσπάθεια για αυτοπειθαρχία, για αυτοτελείωση, για αγάπη προς τον πλησίον, για αντοχή στην αρρώστια και στις στενοχώριες, για αξιοπρεπή και άφοβη αντιμετώπιση του θανάτου- αντανακλώνται στο έργο του συγγραφέα Τσέχοφ. Αυτός, που δήλωνε με θλίψη ότι η ζωή δεν έχει νόημα, μπόρεσε να δώσει στη δική του ζωή ένα νόημα πολύ ωραίο και πολύ βαθύ.(Ιρέν Νεμιρόφσκι)
Σημαντική και πασίγνωστη η νουβέλα ”Θάλαμος αρ.6 ”αγγίζει τα δύσκολα και δυσεπίλυτα θέματα ψυχιατρικής και φιλοσοφίας όπως και ο ”Μαύρος μοναχός”. Παράλληλα η διασημότερη νουβέλα του ”Κυρία με το σκυλάκι” αποτελεί μία αριστοτεχνική ερωτική ιστορία που ”μοιάζει με δαντέλα κεντημένη από μια αγνή κόρη”, όπως έλεγε ο Τολστόι μιλώντας με θαυμασμό για τον Τσέχοφ.
Η Αλεξάνδρα Ιωαννίδου επιτελεί τον άθλο να αποδώσει στην Ελληνική γλώσσα και πραγματικότητα τον πολυσύνθετο κόσμο του Τσέχοφ στον οποίο οι λεπτές συναισθηματικές αποχρώσεις – από την υπέρτατη σκληρότητα μέχρι τη βαθιά, άδολη αγάπη γίνονται για τον αναγνώστη μια ουσιαστική εμπειρία. Οι κρυφές και φανερές σκέψεις των προσώπων που έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με τα εναγώνια ερωτήματα αναζήτησης νοήματος, χαράς και αλήθειας γίνονται οικείες και αναγνωρίσιμες. Με γλώσσα άρτια, ακριβή, ζωντανή και απλή ανασυνθέτει κείμενο Ελληνικό στο οποίο αναγεννάται η εποχή και το όραμα του Τσέχοφ.
Παράλληλα στο Επίμετρο το κείμενο του Τόμας Μαν ”Δοκίμιο για τον Τσέχοφ”που γράφτηκε το 1954 με την συμπλήρωση 50 χρόνων από τον θάνατο του συγγραφέα αποκαλύπτει τους λόγους για τους οποίους ο Τόμας Μαν αγαπά και σέβεται τον ομότεχνο του και συμπορεύεται μαζί του στην αναζήτηση”του απώτερου στόχου της προσφοράς της λογοτεχνίας στους ανθρώπους”.
Με την άνοιξη ήρθαν και οι φωτεινές, ηλιόλουστες μέρες, αυτές που δεν αφήνουν τη ζωή να φαντάζει τόσο μισητή και βαρετή, όταν η γη είναι πιο πλουμιστή από κάθε άλλη εποχή…. Από τη θάλασσα και από τα χωράφια ερχόταν ένα ζεστό αεράκι…(Ζωντανό εμπόρευμα, 1882).
