Ο Οβίδιος στις Μεταμορφώσεις γράφει ένα κείμενο για την αρχή της ζωής, τις αντιθετικές δυνάμεις του έρωτα και την πορεία προς τη φθορά και το τέλος, όπου ο τρόπος για την επιβίωση είναι οι μεταμορφώσεις. Μεταμορφώσεις για την προσαρμογή, την κατανόηση των νέων συνθηκών της ζωής, την συνύπαρξη με ότι μας περιβάλλει, το οποίο ρέει διαρκώς. Η Ομάδα C for Circus διάβασε το κείμενο του Οβίδιου, πίστεψε στις λέξεις και την δύναμή τους και ακολούθησε τον δρόμο που άνοιξαν, ανακαλύπτωντας την μουσική και την κίνηση που αυτές υπαγορεύουν στην νέα παράσταση που θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών 30/5 με 2/6 στην Πειραιώς 260. Η Μαρία-Ελισάβετ Κοτίνη μας μίλησε για την πλούσια διαδρομή της προετοιμασίας που μοιράστηκε με τους φίλους-συνεργάτες της δυνατής ομάδας της και τις μεταμορφώσεις που την ακολούθησαν και την ακουλουθούν.

Τι σε συγκινεί στο κείμενο του Οβίδιου;

Μου αρέσει ο κόσμος που δημιουργεί ο Οβίδιος, η καλλιέπεια του λόγου του, οι τόσο ζωντανές περιγραφές, ενισχυμένες με εμβόλιμες παρομοιώσεις με τη φύση, όλα αυτά τα στοιχεία σου δίνουν την αίσθηση ενός έργου τέχνης λεπτεπίλεπτου και εμβληματικού σαν ένα μαρμάρινο αγάλμα της εποχής του. Αλλά αυτό που με συγκίνησε περισσότερο ήταν ο τρόπος που ο Οβίδιος αφηγείται τον εαυτό του μέσα από ένα άλλο έργο του, την «Τέχνη του Έρωτα» (Αrs Amatoria), το οποίο μελετήσαμε προσπαθώντας να ανακαλύψουμε περισσότερα γι’αυτόν. Πρόκειται για ένα ερωτικό εγχειρίδιο που απευθύνεται στους Ρωμαίους συμπολίτες του. O τρόπος με τον οποίο ο ίδιος εμπεριέχεται σ’ αυτό με συγκίνησε, γιατί τολμάει και αποκαλύπτει πολύ προσωπικές πλευρές του για το πώς ερωτεύτηκε ο ίδιος και το πώς προσπάθησε να «γιατρευτεί» από τον έρωτα. Και επιστρέφοντας στις «Μεταμορφώσεις», μπορεί κανείς να διακρίνει ότι ο Οβίδιος θέλει τελικά να εκμαιεύσει τον έρωτα του αναγνώστη του, γιατί ακολουθεί αφηγηματικά τις ίδιες του τις συμβουλές αποπλάνησης: σε μαγεύει με τις λέξεις του, ντύνοντας το άσχημο με όμορφες εικόνες και όταν σε έχει πια κυριεύσει, σε αφήνει μετέωρο σε μια γοητευτική αιώρηση.

Πως δουλέψατε για να γίνει παράσταση; Πως συνομιλεί ο λόγος με την κίνηση και την μουσική;

Τη διαδικασία της ανάγνωσης στο τραπέζι διαδέχτηκε από πολύ νωρίς η ομαδική αφήγηση των ιστοριών επί σκηνής, συνοδευόμενη πάντα από τραγούδι και κίνηση, αρχικά αυτοσχεδιαστικά. Τις ιστορίες που επιλέξαμε, τις λιώσαμε πραγματικά. Τις σκάψαμε σε βάθος, αφηγούμενοι ομαδικά, ξανά και ξανά, σε ένα μεταλλασσόμενο, χαoτικό πολλές φορές κλίμα. Άλλοτε με χιούμορ, φόρα και αυθορμητισμό, προσθέτοντας ο καθένας τις λεπτομέρειες που τον κέντριζαν κι άλλοτε σε μια ατμόσφαιρα που πύκνωνε ανατριχιαστικά, όταν παρασυρμένοι από την πλοκή, γευόμασταν πραγματικά την αίσθηση του τι είχε συμβεί στην κάθε ιστορία. Αυτές οι αφηγήσεις ήταν σαν φαντασιακές εξορμήσεις στα καταπράσινα λιβάδια του Οβίδιου, απ’ τις οποίες γυρίζαμε κάθε φορά φορτωμένοι με πολλές πέτρες, άνθρακες και κούτσουρα, αλλά και με αρκετά διαμάντια, ακατέργαστα ακόμα, που φαίνονταν όμως από την αρχή ότι θα μείνουν. Μέσα από την επανάληψη και με αρκετούς επαναπροσδιορισμούς της δομής του κτίσματος, το υλικό μας υπέστη πολλές μεταμορφώσεις και τα διαμάντια γίνονται κάθε φορά λίγο πιο λαμπερά, ώστε να τα παρουσιάσουμε στον κόσμο στην καλύτερη μορφή τους. Η μουσική και η κίνηση εξελίσσονται, επίσης συνέχεια και τελειοποιούνται από τους Βαλέρια Δημητριάδου και Δρόσο Σκότη αντίστοιχα, συνοδεύοντας την αφήγηση, χρωματίζοντας τη διάθεση της κάθε σκηνής, όπως μας οδηγεί το κείμενο.

Τι νέο έμαθες σε όλη αυτή τη διαδικασία;

Όχι ακριβώς νέο, αλλά κάτι που είχα ξεχάσει, καθώς απείχα από τη θεατρική σκηνή για τρία χρόνια. Ότι για να δουλέψεις είναι απαραίτητο να πνίγεις τον εγωισμό σου κάθε στιγμή, σε κάθε παρατήρηση – κάτι που πονάει, ειδικά όταν αυτή προέρχεται από τους φίλους σου. Ότι πρέπει να θυμίζεις στον εαυτό σου στις δύσκολες μέρες πως κι αυτές θα περάσουν και θα ξαναέρθουν. Ότι καμιά φορά «χρειάζεται να κάνεις ένα βήμα πίσω για να κάνεις δύο εμπρός». Ότι η μεγαλύτερή μας δύναμη είναι η πίστη στην ομάδα!

Μόνο μέσα από τη μεταμόρφωση επιβιώνει ο άνθρωπος; Πως μπορούμε να παρακολουθούμε τις μεταμορφώσεις των ανθρώπων μας;

Μόνο να υποθέσω θα μπορούσα, ότι μεταμορφώσεις συμβαίνουν παντού γύρω και μέσα μας και ότι υποκινούνται κυρίως από οδυνηρές εμπειρίες. Καλώς ή κακώς, αυτές μας διαμορφώνουν πιο έντονα, γιατί τότε έχεις την ανάγκη να υπάρξεις με άλλο τρόπο! Σίγουρα μπορείς να δεις πιο καθαρά τη μεταμόρφωση των άλλων παρά τη δική σου, όπως η χρυσαλλίδα μέσα στο κουκούλι δεν καταλαβαίνει το τι της συμβαίνει, γιατί αν το καταλάβαινε δεν θα γινόταν πεταλούδα. Από έξω, όμως, και σε βάθος χρόνου, μπορούμε να παρατηρήσουμε τους ανθρώπους μας και να διαπιστώσουμε ότι ο καθένας έχει υποστεί μια κάποιου είδους μεταμόρφωση, καθώς με κάποιο τρόπο εξελίχτηκε με βάση αυτά που κλήθηκε να αντιμετωπίσει στο δρόμο του. Με αυτή την έννοια, η μεταμόρφωση είναι ένα μέσο επιβίωσης.

Ο δικός μας κόσμος πως μπορεί να μεταμορφωθεί;

Μόνο να υποθέσω θα μπορούσα, ότι ο καθένας συμβάλλει στη συνολική μεταμόρφωση του κόσμου, συνεισφέροντας με τη δική του προσωπική μεταμόρφωση, η οποία ως μια εσωτερική λειτουργία, προϋποθέτει άφεση στη ροή των συμβάντων της ζωής μας. Είτε σου αρέσει, είτε όχι αυτό που σου επιφυλάσσει η «μοίρα», βοηθάει καμιά φορά να σκέφτεσαι ότι η προσωπική σου ιστορία δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία τελικά κι ότι το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να μην εμποδίζεις τη διαδικασία της μεταμόρφωσής σου. Η φύση μας ξέρει καλύτερα από εμάς, αλλά εκ φύσεως μας φοβίζει και το άγνωστο – παράδοξη σύγκρουση – κι έτσι πολλές φορές αντιστεκόμαστε σ’ αυτό που δεν μπορούμε να ελέγξουμε και που προϋποθέτει αλλαγή. Δυστυχώς, όμως, επίσης συναντάται και η ανεπιτυχής διαδικασία μεταμόρφωσης στη φύση, η παραμόρφωση, οπότε καλύτερα να εμπιστευόμαστε τη ζωή και να την αφήνουμε να ρέει χωρίς εμπόδια.

Ποιος είναι ο πυρήνας της δουλειάς των C. for Circus; Ποιοι οι στόχοι αυτής της δουλειάς και γενικότερα;

Είμαστε 11 άτομα κι ο καθένας μπορεί λογικά να δει ένα τμήμα μόνο του πυρήνα, μέσα από την οπτική γωνία του. Κατ’εμέ, ο πυρήνας της δουλειάς μας είναι συναισθηματικός. Τίποτα δεν θα ήταν το ίδιο αν δεν είχαμε αυτήν την εντεκαετή οικογενειακή σχέση μεταξύ μας, η οποία προχωράει παράλληλα με τη δουλειά και αλληλοτροφοδοτούνται πολύ έντονα. Θέλουμε να συνυπάρχουμε σκηνικά και να εκφραζόμαστε μέσα από τις παραστάσεις μας, εκπέμποντας με όλο μας το είναι σε αυτό που κάθε φορά θέλει ο καθένας μας να πει στον κόσμο και στον εαυτό του. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να διαμορφωνόμαστε και να μεγαλώνουμε μαζί, δημιουργώντας όλο και καλύτερης ποιότητας θέατρο και εαυτούς! Γιατί είναι πολύ ωραίο να ανήκεις σε μια ομάδα, αλλά καμιά φορά είναι και άλλο τόσο δύσκολο να ανήκεις σε μια ομάδα. Ψάχνουμε να βρούμε τη χρυσή φόρμουλα – αν υπάρχει αυτή- για να δουλεύει το C. for Circus σαν μελίσσι, ο καθένας να βρει τις ισορροπίες του με τον κάθε ένα άλλο και να προσφέρει στην ομάδα τα δυνατά του χαρτιά, προσπαθώντας να μην την κρατάει πίσω με τις αδυναμίες του.

Τι χαρίζει το θέατρο στη ζωή (σου);

Το θέατρο είναι αρχικά μια πρώτης τάξεως απόδραση από την πραγματικότητα, δημιουργώντας και βιώνοντας μια άλλη, ψεύτικη, αλλά ενίοτε πολύ αληθινή ζωή! Έτσι, βιώνεις εμπειρίες, ερευνώντας πτυχές του εαυτού σου καμιά φορά θαμμένες, κάτι που για μένα είναι ανεκτίμητο! Έπειτα, η δημιουργία είναι από τα λίγα πράγματα που σκοτώνουν τη ματαιότητα και όταν πρόκειται για τη δημιουργία ενός νέου κόσμου, με κανόνες, ύφος και αισθητική που επέλεξες εσύ, το θέατρο σε κάνει να νιώθεις λίγο σαν θεός, έστω κι ενός μικρόκοσμου! Τέλος, είναι όντως μαγικό το ότι μπορείς να χαρίσεις την εμπειρία του δημιουργήματός σου στους θεατές και ακόμα και να τους αλλάξεις έτσι λίγο τη ζωή, στέλνοντας τη φωνή σου στο αυτί τους μασκαρεμένη σ’ ένα θέαμα. Και είναι και διασκεδαστικό παιχνίδι όταν έχεις λόγο να παίξεις!

Τι σου δίνει δύναμη στην καθημερινότητα χαρα;

Βόλτες στην Αθήνα, όπου νιώθω τουρίστρια ακόμα, πρωινός καφές πριν την πρόβα με την Ειρήνη (Μακρή) που με φιλοξενεί στο σπίτι της μαζί με το σκύλο της, τον Χάρη, περιστασιακά ραντεβού, συζητήσεις-ψυχανάλυση με φίλους και σίγουρα το να τραγουδάω, έστω και μόνη μου, είναι καμιά φορά ευεργετικό. Ο πιο ισχυρός κινητήρας για όλα αυτά είναι βέβαια ο έρωτας, με τους ανθρώπους, με τα τοπία, με το φαγητό σου, με τη ζωή γενικά, γιατί όπως λέει κι ο Οβίδιος για τον θεό Απόλλωνα «…μα αυτός τρέχει πιο γρήγορα με τα φτερά του Έρωτα στα πόδια…».

Οι Μεταμορφώσεις του Οβίδιου από τους C. for Circus στην Πειραιώς 260

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Ειρήνη Μακρή, Παύλος Παυλίδης
Δραματουργική επεξεργασία: Ελίνα Μαντίδη
Μουσική: C. for Circus
Μουσική επιμέλεια: Βαλέρια Δημητριάδου
Βοηθός σκηνοθέτρια: Κατερίνα Αδαμάρα
Σχεδιασμός φωτισμών: Σεσίλια Τσελεπίδη
Επιμέλεια κίνησης: Δρόσος Σκότης
Σκηνικά – Κοστούμια: Τζίνα Ηλιοπούλου, Λίνα Σταυροπούλου
Επικοινωνία: Ελεάννα Γεωργίου
Φωτογραφία: Σπύρος Χατζηαγγελάκης

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Παναγιώτης Γαβρέλας, Βαλέρια Δημητριάδου, Δημήτρης Κίτσος, Μαρία-Ελισάβετ Κοτίνη, Χρύσα Κοτταράκου, Ειρήνη Μακρή, Νικόλας Παπαδομιχελάκης, Παύλος Παυλίδης, Νατάσα Ρουστάνη, Αθηνά Σακαλή, Σπύρος Χατζηαγγελάκης.