Κάθε τέλος συνοδεύεται από απολογισμούς, αξιολόγηση και σκέψεις. Τι ξεχωρίσαμε αμέσως, τι αποκαλύφθηκε αργότερα, τι μας ακολούθησε για καιρό και τι υπάρχει ακόμα μέσα μας. Φυσικά, υπό το πρίσμα της υποκειμενικής κρίσης – αλλά, το υποκειμενικό δεν είναι και το πιο αληθινό;-. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τις θεατρικές μας εμπειρίες. Ανάλογα την περίοδο, την στιγμή, την προσωπικότητα, την ψυχική κατάσταση, μας συνεπαίρνουν, μας οδηγούν σε νέους δρόμους, επανέρχονται μετά από καιρό για να θυμίσουν κάτι. Ακόμα κι αν το θέατρο θεωρείται η τέχνη του προσωρινού, μπορεί να έχει μεγάλη διάρκεια. Κάθε τέλος συνοδεύεται από απολογισμούς και το τέλος του 2017 μας φέρνει στο μυαλό τις θεατρικές στιγμές που ξεχώρισαν και διαρκούν.

• Η Δίκη του Κ. 

«Κάποιος θα πρέπει να είχε συκοφαντήσει τον Γιόζεφ Κ., καθώς χωρίς να έχει κάνει τίποτε κακό, ένα ωραίο πρωί συνελήφθη»: Αυτή είναι η αρχή του μυθιστορήματος του Φραντς Κάφκα, Η Δίκη, που παρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου στο Θέατρο Πόρτα με μία πολύ δυνατή ομάδα ηθοποιών. Από αυτό το σημείο και έπειτα ξεκινά ο γολγοθάς του κυρίου Κ. που έρχεται αντιμέτωπος με το χαώδες κράτος, τους ανθρώπους και τον εαυτό του σε μια παράσταση που μετέφερε επί σκηνής το ρευστό σύμπαν του, αφήνοντας στον θεατή τον χώρο να να κινηθεί μόνος του προς την ερμηνευτική κατεύθυνση που επιθυμεί ή που νιώθει πιο έντονα. Άλλωστε, όπως είπε ο Αλμπέρ Καμύ: «ολόκληρη η τέχνη του Κάφκα έγκειται στο ότι αναγκάζει τον αναγνώστη να επαναλάβει το διάβασμα».

• Μήδεια

Ανέκαθεν το υλικό των μύθων λειτουργεί ως μνήμη, αποκάλυψη της ανθρώπινης ουσίας και συμπαράσταση στα βάθη της ανθρώπινης ζωής. Και με αυτόν τον τρόπο αποτελεί διαχρονική πηγή έμπνευσης και αναφοράς. Έτσι λειτούργησε και η Μήδεια του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά που παρουσιάστηκε στο Μικρό Θέατρο Επιδαύρου στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, ενώ ακολούθησε και η επανάληψή της στο Θέατρο Πορεία, καθώς ο σκηνοθέτης κινήθηκε αποκαλυπτικά στο πεδίο των μύθων και της πρόσληψής τους πραγματοποιώντας όχι μόνο μια καλλιτεχνική πρόταση, αλλά και μία σπουδή –τόσο ως προς το κείμενο, όσο και ως προς την εικόνα- στις οπτικές γωνίες της Μήδειας, με συμμάχους τις βαθιές, εσωτερικές, συγκινητικές ερμηνείες των ηθοποιών.

• AmorS

Η Στεφανία Γουλιώτη και ο Αργύρης Πανταζάρας ξεκίνησαν την κοινή τους διαδρομή από τα Σονέτα (και τα έργα) του Σαίξπηρ που παρουσιάστηκαν στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων, επιλέγοντας αποσπάσματα που αφορούν στο μείζον και παντοτινό θέμα του έρωτα και διαγράφοντας, μέσω των κειμένων, μια ολοκληρωμένη πορεία με αρχή, μέση και τέλος, όπως κάθε ιστορία, όπως κάθε ανθρώπινη συνθήκη. Συνοδοιπόροι τους οι Rootless Root – Λίντα Καπετανέα και Jozef Frucek που με την τεχνική, την αισθητική και την φαντασία τους επιμελήθηκαν και πλούτισαν την κίνηση. Κίνηση δύο σωμάτων με μία συνεχή ροή, όπως ακριβώς κυλά ο χρόνος και όπως ακριβώς κυλά ο χρόνος ενός έρωτα που βαθαίνει, σκοτεινιάζει, γίνεται ανυπόφορος ή υπέροχος. Μία παράσταση όπου ο λόγος, η κίνηση και ο χώρος βρέθηκαν σε απόλυτη αρμονία.

• Lenz

Όταν ο συγγραφέας Georg Büchner συνάντησε τις σημειώσεις του Oberlin για τον Lenz, κάτι κινήθηκε μέσα του. Ένιωσε συμπόνια, σύμπνοια, συγγένεια. Και έγραψε το ομώνυμο κείμενό του. Η παράσταση της Ομάδας Kursk που παρουσιάστηκε στο bios σε σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη, συνάντησε τον Büchner και τον Lenz και έφερε επί σκηνής την ομορφιά και την ουσία της ιστορίας τους. Με τρόπο ανεπιτήδευτο, ακριβή και πηγαίο. Σε μια παράσταση που οι συντελεστές ενώ αποκαλύπτουν τις πτυχές και τις όψεις του Lenz, αποκαλύπτουν ταυτόχρονα προσωπικές σκέψεις, ποιότητες και αισθήματα που αγγίζουν τα δικά μας. Μια παράσταση που θυμίζει πως τελικά το να νιώθει κανείς –ό,τι και αν νιώθει- είναι μόνο καλό.

• Αποτυχημένες απόπειρες αιώρησης στο εργαστήριό μου / Μια παράσταση εμπνευσμένη από το μπεκετικό σύμπαν 

Με αφετηρία τα πεζά κείμενα του Σάμιουελ Μπέκετ, ο σκηνοθέτης Δημήτρης Κουρτάκης (σύλληψη, σκηνοθεσία, σκηνικά) παρουσίασε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών την multimedia παράσταση Αποτυχημένες απόπειρες αιώρησης στο εργαστήριό μου με τον εξαιρετικό Άρη Σερβετάλη. Κλεισμένος σε ένα δικό του σύμπαν, αλλά ταυτόχρονα μπροστά μας, ένας άνδρας παλεύει να υπάρξει, να επιβιώσει, να κατανοήσει τον χώρο, τον κόσμο, τον εαυτό του. Ο Άρης Σερβετάλης κατάφερε να αναδείξει τον μπεκετικό λόγο τόσο με την εκφορά και την απόδοση του, όσο και με την κίνηση του σώματός του σε μια παράσταση πραγματικά και ουσιαστικά πρωτότυπη, επιτυχημένα τολμηρή και βαθιά συγκινητική.