Photo Credits: Ραφαήλ Φωτόπουλος

Διαβάζετε καθημερινά;

Δυστυχώς όχι, εξαιτίας του φόρτου της εργασίας. Παλιότερα περισσότερο. Ωστόσο, αν θέλω να είμαι ακριβής, ποτέ δεν διάβαζα καθημερινά. Πάντα είχα μια ανάγκη να ανοίγω ένα βιβλίο από την επιθυμία προς εκείνο – και όχι επειδή είχα καιρό να διαβάσω κάτι. Οπότε, πάντοτε βίωνα το διάβασμα σε χρόνους και ρυθμούς πιο προσωπικούς.

Από ποια ανάγκη σας προκύπτει η αναγνωστική συνήθεια;

Η ανάγκη να μπεις σε κόσμους στους οποίους οδηγεί άλλος. Να παρακολουθήσεις ζωές άλλων, αν πρόκειται για μια ιστορία, ή να μυηθείς σε νέες σκέψεις, αν πρόκειται για κάποιο δοκίμιο ή για φιλοσοφία. Σε κάθε περίπτωση είναι σπουδαίο να ξεκινάς ένα ταξίδι χωρίς να ξέρεις ούτε πού θα πας, ούτε πώς, ούτε με ποιούς. Είναι πραγματική γαλήνη, πραγματική ξεκούραση αυτή η παράδοση σκυτάλης της πραγματικότητας που δίνεις στον δημιουργό για κάποιες ώρες ή μέρες, διαβάζοντας το βιβλίο του.

Τι προσφέρει στην ζωή σας;

Καταρχήν αυτή την αίσθηση της ελευθερίας, ότι ακολουθείς τον δρόμο κάποιου άλλου. Είναι τόσο σημαντικό ένα τέτοιο συναίσθημα στην εποχή μας. Έπειτα, ο πλούτος των ιδεών και της γλώσσας, ο κόσμος των λέξεων, των παραδόσεων, η δύναμη της φαντασίας και της ιστορίας – με τα οποία έρχεσαι σε επαφή μέσα σε λίγες σελίδες. Το βιβλίο είναι ένας τρόπος να πάρεις κουράγιο, να πλάσεις το ήθος σου, να πιστέψεις σε πράγματα, να φτιάξεις τους δικούς σου κόσμους, να αποκτήσεις κριτική σκέψη, να επαναστατήσεις. Το βιβλίο μπορεί να καταγράψει την ιστορία, να τη δημιουργήσει ή να την αποσιωπήσει. Για αυτό και κυνηγήθηκε τόσο πολύ – σε όλες τις εποχές – από την κατασκευή του. Πολύ περισσότερο σήμερα.

Πως διαλέγετε ποιο βιβλίο θα διαβάσετε;

Δεν είναι ένας ο τρόπος. Αν πρόκειται για κάποιον αγαπημένο συγγραφέα, τότε διαλέγω εκείνο που είπα ότι θα αφήσω για την επόμενη φορά. Αν δεν γνωρίζω τίποτα, τότε το οπισθόφυλλο και η πρώτη σελίδα παίζουν μεγάλο ρόλο – μου αρέσει να παρασύρομαι από όσα συνήθως γράφονται εκεί. Πολλές φορές, μπορεί να εμπιστευτώ και έναν εκδοτικό οίκο του οποίου έχω αγαπήσει κάποια βιβλία ή έναν μεταφραστή που έχω εντοπίσει ότι είναι του γούστου μου. Επίσης, θα αναζητήσω βιβλία που μπορεί να άκουσα από το στόμα κάποιου με τον οποίο νιώθω πνευματική συγγένεια. Σίγουρα, σε όλα τα παραπάνω, πρωτεύοντα ρόλο παίζει η διάθεση. Επιλέγω πάντα ένα βιβλίο για να το διαβάσω με βάση τη διάθεση που έχω εκείνη τη στιγμή.

Ποιος είναι ο ορισμός του καλού βιβλίου;

Δεν νομίζω πως υπάρχει κάτι τέτοιο. Κάθε άνθρωπος βιώνει συναισθήματα, ή νιώθει πως του ανοίγονται δρόμοι, ή απελευθερώνεται ανάλογα με το γούστο του, τη διάθεσή του, την ευχέρειά του, τον χρόνο του και τα ερεθίσματά του, ερχόμενος σε επαφή με διαφορετικού τύπου, ύφους και είδους βιβλία. Όχι δεν υπάρχει τέτοιος ορισμός, είμαι σίγουρος για αυτό. Και όποιος πει ότι υπάρχει, σίγουρα θα γράψει ένα πολύ κακό βιβλίο.

Ποια είναι η ιδανική συνθήκη διαβάσματος; Που διαβάζετε συνήθως;

Ιδανικά σε κάποιο καφέ. Με πολύ κόσμο. Και πολλή φασαρία, από άγνωστες φωνές που διαπλέκονται με τέτοιο άναρχο τρόπο, ώστε να δημιουργούν μια λανθάνουσα ησυχία.

Ο Κάφκα είπε: «Τα βιβλία που έχουμε ανάγκη είναι εκείνα που πέφτουν σαν το τσεκούρι στην παγωμένη θάλασσα της ψυχής». Υπάρχουν βιβλία που σας έχουν κάνει να νιώσετε έτσι; Αν ναι, ποια;
Ο Βέρθερος του Γκαίτε, το Συμπόσιο του Πλάτωνα, Η Πτώση του Αλμπέρ Καμύ, Η ώρα της αληθινής αίσθησης του Πέτερ Χάντκε, το Πόλη και Ψυχή του Γκέοργκ Ζίμμελ, Το Όνομα του Ρόδου του Έκο, Η τρέλα της ημέρας του Μωρίς Μπλανσό, η Μαρία Νεφέλη του Ελύτη, η Ασκητική του Καζαντζάκη και το Φέρτε μου το κεφάλι της Μαρίας Κένσορα του Πάνου Τσίρου. Και, φυσικά, ο Μοσκώβ – Σελήμ του Βιζυηνού, το Μανιφέστο του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, όπως και όλη η ποίηση του Νίκου Αλέξη Ασλάνογλου. Όταν ήμουν παιδί το συναίσθημα αυτό που περιγράφει ο Κάφκα μου το προκάλεσαν Τα δάκρυα της Περσεφόνης της Λίτσας Ψαραύτη, ενώ στην εφηβεία μου το θρίλερ Δίψα για αίμα του Σάημον Κλάρκ, το 1984 του Τζωρτζ Όργουελ και το Δεν ήξερες, δεν ρώταγες του Άρη Σφακιανάκη.

Ποιο βιβλίο θα προτείνατε σε κάποιον να διαβάσει;

Αν έπρεπε να διαλέξω ένα, σίγουρα θα ήταν το Συμπόσιο του Πλάτωνα. Δεν έχω βρει πιο συμπυκνωμένη σοφία ζωής και περισσότερη ομορφιά σε κανένα άλλο ανάγνωσμα.

Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτήν την περίοδο;

Τον Αντίχριστο του Νίτσε.

Μοιραστείτε μαζί μας την πρώτη του φράση…

«Αυτό το βιβλίο είναι για τους ολίγιστους – ίσως δεν έχει γεννηθεί κανείς τους ακόμα».

O Άρης Ασπρούλης γεννήθηκε στην Αθήνα. Είναι Υποψήφιος Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Διευθυντής Επικοινωνίας και Προβολής στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν. Με την Ιόλη Ανδρεάδη έχουν συγγράψει τα θεατρικά έργα «Οικογένεια Τσέντσι» (Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης 2015-2106, Κάπα Εκδοτική), «Young Lear» (Φεστιβάλ Αθηνών & Θέατρο Θησείον 2016, Κάπα Εκδοτική), «Διακόσιες Δέκα Χιλιάδες Οκάδες Βαμβακιού» (Ιστορικό Αρχείο του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς 2016), «Ένας άνθρωπος επιστρέφει στην πατρίδα του πιστεύοντας ότι θα τον σκοτώσουν και τον σκοτώνουν» (Φεστιβάλ Φιλίππων 2016).